Trang chủ / Đời sống - Xã hội

Mùa Vu Lan báo hiếu, đâu phải tháng cô hồn xui xẻo

Dương gian nhiều người vẫn thường nghĩ tháng 7 âm lịch là tháng xui xẻo, là tháng của những cô hồn u ám… Nhưng mấy ai biết tháng 7 âm lịch lại là tháng tâm linh, tháng của Vu Lan báo hiếu.  Tháng của những người con hiếu hạnh hướng về gia tiên, tiền tổ và hai đấng song thân…Cũng trong dịp Vu Lan báo hiếu, người ta bắt gặp hình ảnh bông hoa cài áo, dù là hoa màu đỏ, hồng hay một màu trắng tinh khiết…thì họ vẫn hòa chung cảm xúc biết ơn vô bờ bến khi nhớ về công ơn sinh thành.

Tôi nhớ có một mùa Vu Lan năm nào, mọi người cứ tất bật ngược xuôi. Có một cô gái bán hoa giữa trời mưa ở Cửa Bắc ( Hà Nội). Người qua đường hỏi mua hoa đi lễ chùa, nhưng cô không bán hết, vẫn giữ lại một bó hồng trắng đẹp nhất và nói rằng :“ Tôi dành bó này dâng cho cha mẹ, tôi đã chẳng còn cha mẹ trên đời …” Dường như người ta nhìn thấy những giọt nước mắt lăn xuống giữa trời mưa như tiếng lòng của một người con hiếu hạnh nhớ thương mẹ cha giữa bao la trời đất…

Định nghĩa ngày Vu Lan (theo Kinh Vu Lan Bồn)

Theo như Kinh Vu Lan báo hiếu , có câu “ Hiếu vi vạn hạnh chi tiên”, nghĩa là hiếu thảo đứng đầu mọi việc. Tên gốc theo tiếng Phạn được gọi là “ Vu Lan Bồn”, hay còn gọi là “ Giải Đảo Huyền” ( người Trung Hoa dịch). Nghĩa đen là cởi trói những người bị treo ngược, nghĩa bóng là cứu vớt những kẻ khổ đau đang bị treo ngược. Theo dân gian, hiểu nôm na đây là ngày mở cửa ngục, xá tội vong nhân, báo hiếu cha mẹ…

Nguồn gốc của tháng 7 Vu Lan báo hiếu.

Theo như giáo lý nhà Phật, có ngài Đại Hiếu Mục Kiền Liên sau khi tu hành chứng được 6 phép thần thông. Ngài dùng đạo nhãn xem trong thế gian thì thấy mẹ mình là bà Thanh Đề sinh làm ngạ quỷ đói khát, tiều tụy. Ngài xót thương mẹ, liền vận thần thông, bưng bát cơm đến dâng cho mẹ, nhưng mẹ vừa đưa cơm vào miệng thì cơm hóa thành lửa chẳng thể nuốt được.

Ngài thấy vậy, đau buồn, cầu Đức Phật chỉ cho cách cứu độ mẫu thân. Đức Phật nói mẫu thân ngài đã gây nhiều tội lỗi, ác độc trong nhiều đời, nhiều kiếp nên phải sinh vào ác đạo và chỉ cách cho ngài cứu mẹ . Ấy là vào rằm tháng 7 làm lễ Vu Lan Bồn, sắm đủ các lễ vật, rước chư Tăng trong mười phương, thành tâm kính lễ trai tăng cúng dường, nên vong mẫu thân của ngài thoát khỏi kiếp ngạ quỷ, sinh về cảnh giới lành.

Hình ảnh lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ

Hình ảnh lễ Vu Lan báo hiếu cha mẹ… (ảnh: thầy Thích Thanh Tâm)

Câu chuyện của Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát đã được ghi lại trong Kinh Vu Lan Bồn và trở thành đại lễ báo hiếu lớn nhất trong năm .

Những việc làm trong mùa Vu Lan và ý nghĩa Vu Lan báo hiếu

Không chỉ vào rằm tháng 7, mà giờ đây tháng 7 là tháng mà những người con hiếu hạnh ngưng những bận rộn, mưu sinh đời thường để hướng về gia tiên và hai đấng sinh thành.

Vào những ngày này,  con người ta dường như sống chậm lại để cảm nhận  và yêu thương nhiều hơn. Họ lên chùa, chăm chú nghe Thầy giảng Kinh Vu Lan, về công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Cha mẹ có thể chịu đói, chịu khát, chịu lạnh nhưng không bao giờ để con đói rách. Qủa thật “ dù con có đi khắp thế gian, người trông con mỏi mòn không ai bằng mẹ”.

Từng hàng người ngồi nghe Đại đức, giảng sư, tiến sỹ Thích Thanh Tâm- ủy viên Ban Hoằng pháp TƯ GHPGVN giảng: “Cha mẹ chúng ta giống như Phật tại thế, nên chữ hiếu đó đứng đầu mọi đạo hạnh. Kẻ nào bất hiếu thì trời không dung, đất không tha…Vu Lan không chỉ là đại lễ của người đạo Phật, mà đã trở thành đại lễ của dân tộc Việt Nam. Chữ hiếu đứng đầu mọi đạo hạnh và cũng chính là kim chỉ nam trong kiếp nhân sinh…”

Thầy Thích Thanh Tâm giảng Vu Lan báo hiếu tại chùa Lý Triều Quốc Sư (ảnh: Trang Nhung)

Những  người tham dự đại lễ Vu Lan, nghe sư thầy giảng pháp và được thực hiện nghi lễ bông hồng cài áo. Nghi lễ này do Thiền sư Thích Nhất Hạnh khởi xướng  năm 1962 (có viết trong tác phẩm “ bông hồng cài áo” của ngài) và đã trở thành nghi lễ truyền thống của người dân Việt Nam.

Nhiều người xúc động vì họ còn may mắn được cài bông hoa hồng đỏ, còn có đầy đủ mẹ cha. Nhưng đâu đó, có những đứa trẻ mới chỉ mới tuổi lên 5,  đã cài hoa  màu hồng khóc thút thít vì nhớ mẹ. Và ta còn bắt gặp cả những cụ già tuổi xế chiều, lặng lẽ cài bông màu trắng, tưởng nhớ hai đấng sinh thành đã khuất núi từ lâu…Cũng trong buổi lễ đó, Sư  thầy cũng cài lên mình bông màu vàng - màu của giải thoát dành cho tăng , ni- những vị đã nguyện cầu giải thoát, cứu độ chúng sinh.

Sau nghi lễ cài hoa, Sư thầy cùng những người tham dự đại lễ Vu Lan tụng kinh, phóng sinh và hồi hướng công đức cho khắp pháp giới chúng sinh. Nguyện cầu quốc thái dân an, thiên hạ thái bình, vong linh muôn nẻo được siêu sinh về cõi lành.

Thầy Thanh Tâm cùng người dân tụng kinh, phóng sinh, hồi hướng cho hết thảy chúng sinh, nguyện cầu quốc thái dân an

Thầy Thanh Tâm cùng người dân tụng kinh, phóng sinh, hồi hướng cho hết thảy chúng sinh, nguyện cầu quốc thái dân an (tại phà Vạn Phúc, Hà Nội) (Ảnh: Thầy Thích Thanh Tâm)

Cũng thể theo giáo lý nhà Phật, tháng 7 Vu Lan là ngày tăng, ni, phật tử  và những người con hiếu hạnh khắp nơi hướng về công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Bằng cách thiết lập lễ trai, cầu siêu cho gia tiên tiền tổ, cúng dường ba ngôi Tam bảo. Nguyện cầu cho cha mẹ hiện tiền tăng phúc, tăng thọ ; cha mẹ đã quá vãng cùng cửu huyền thất tổ được siêu sinh về cõi lành.

Hình ảnh cầu siêu cho các gia đình ở Thiền viện Tây Thiên  (ảnh: Trang Nhung )

Dù con người ta có bôn ba xuôi ngược, có phú quý hay cơ hàn… thì vẫn tâm niệm hướng về nguồn cội. Đừng để cha mẹ buồn tủi về già, cô đơn mỏi mòn nhớ con. Đừng đợi đến khi giàu có hay thành danh mới về báo hiếu. Hãy dành cho cha mẹ sự quan tâm, những lời ái ngữ, hãy về thăm mẹ cha những khi còn có thể. Hãy quan tâm, săc sóc mẹ cha khi còn có cơ hội. Vì lẽ cha mẹ ta như chiếc lá vàng, chẳng biết khi nào về cội …Tôi còn nhớ mấy câu thơ của một vị hòa thượng dầm mưa ra Bắc chịu tang mẹ trong một ngày đông giá rét, mà khóc bằng cả tiếng lòng:

"Xuân này tôi mất mẹ rồi

Cũng là mất cả cuộc đời còn chi

Từ nay đoạn đường tôi đi

Qua hàng thông lạnh gió vi vu sầu

Quanh tôi lặng lẽ cúi đầu

Quanh tôi chỉ thấy một màu tóc tang…"

Vu Lan báo hiếu tự bao giờ đã trở thành ngày lễ thiêng liêng và ý nghĩa nhất trong năm. Như tiếng chuông đánh động lòng người giữa những bộn bề, tất bật, mưu sinh để hướng về hai đấng sinh thành. Như nhắc nhở những người con hãy sống như ngày nào cũng là ngày Vu Lan báo hiếu. Bất luận con người ta có sống ở phương trời Đông hay Tây, có theo đạo lý gì đi chăng nữa, thì chữ hiếu vẫn đứng đầu mọi đạo hạnh. Và hãy trân quý những phút giây còn được ở bên cha mẹ… Như câu thơ trong nỗi lòng của người con hiếu hạnh Vũ Hoàng Chương :

“Ngôn ngữ trần gian như túi rách

Đựng sao đầy hai tiếng mẹ cha”

Trang Nhung