Từ số liệu báo cáo về công tác trợ giúp pháp lý trong các vụ việc liên quan đến ma túy và thực tiễn triển khai các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương, những hạn chế về dữ liệu, nguồn lực và khả năng tiếp cận đặt ra yêu cầu đổi mới cách thức tuyên truyền, hỗ trợ pháp lý. Với người khuyết tật, điều quan trọng không chỉ là được trang bị kiến thức để chủ động phòng ngừa nguy cơ, mà còn phải biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp nếu không may có liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về ma túy.

Ảnh mang tính chất minh họa, có sự hỗ trợ của AI
Khi những con số chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu
Trong công tác phòng, chống ma túy, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý có mối quan hệ hỗ trợ lẫn nhau nhưng không đồng nhất về chức năng. Nếu phổ biến, giáo dục pháp luật hướng đến nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức để người dân chủ động phòng ngừa vi phạm thì trợ giúp pháp lý tập trung bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người thuộc diện được thụ hưởng khi phát sinh vụ việc cụ thể. Hai hoạt động này cần được triển khai đồng bộ để vừa phòng ngừa rủi ro, vừa bảo đảm người dân có địa chỉ tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý khi cần thiết.
Theo báo cáo kết quả triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy trong 6 tháng đầu năm 2026 của Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, hệ thống Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước trên cả nước đã thực hiện 2.118 vụ việc liên quan đến ma túy cho 2.118 người; trong đó có 1.000 vụ việc tham gia tố tụng phức tạp, điển hình. Đây là khối lượng công việc đáng kể, cho thấy vai trò của đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý trong một lĩnh vực có nhiều vấn đề pháp lý cần giải quyết.
Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý trong phòng, chống ma túy đang được triển khai tại nhiều địa phương với những hình thức và cách tiếp cận khác nhau. Bên cạnh các hội nghị tuyên truyền, tập huấn cho cán bộ cơ sở, một số địa phương đã chú trọng hơn đến việc đưa thông tin pháp luật đến trực tiếp các nhóm có nhu cầu, trong đó có người khuyết tật. Có thể kể đến các hoạt động tại Ninh Bình, Tây Ninh, Hà Tĩnh, Gia Lai, Huế, Khánh Hòa, Đà Nẵng và một số địa bàn khác. Tại Ninh Bình, 07 hội nghị tập huấn đã được tổ chức tại các xã, phường trên địa bàn. Tây Ninh tổ chức 08 hội nghị tập huấn trong hai ngày 15–16/9/2026 tại các địa phương. Đáng chú ý, tại Huế, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước đã triển khai truyền thông tại các thôn của xã A Lưới 1, xã A Lưới 5 và hoạt động dành riêng cho người khuyết tật tại phường Phong Điền, với tổng cộng 342 lượt người tham dự….
Những con số này phản ánh nỗ lực mở rộng phạm vi tuyên truyền và hỗ trợ pháp lý. Tuy nhiên, điều cần quan tâm không chỉ là có bao nhiêu vụ việc được giải quyết, bao nhiêu người được hỗ trợ hay bao nhiêu hội nghị được tổ chức, mà còn là những nhóm đối tượng nào đã tiếp cận được dịch vụ, nhóm nào còn gặp rào cản và hình thức hỗ trợ hiện nay đã đáp ứng nhu cầu thực tế hay chưa.
Trong các số liệu được tiếp cận, chưa thấy thông tin phân tách đầy đủ về số người khuyết tật được trợ giúp pháp lý trong các vụ việc liên quan đến ma túy. Điều này không đồng nghĩa với việc người khuyết tật chưa được hỗ trợ. Nhưng khi chưa xác định rõ số lượng, đặc điểm và nhu cầu của nhóm đối tượng này, cơ quan quản lý sẽ gặp khó khăn trong việc đánh giá mức độ tiếp cận dịch vụ, nhận diện những trở ngại về giao tiếp, đi lại, tiếp nhận tài liệu và bố trí nguồn lực phù hợp.
Cũng cần thận trọng khi so sánh số vụ việc trợ giúp pháp lý với tổng số vụ án ma túy được cơ quan tiến hành tố tụng thụ lý. Số vụ việc không đồng nhất với số người thuộc diện được trợ giúp pháp lý; không phải mọi người bị đưa ra xét xử đều thuộc diện thụ hưởng hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ theo cùng một cách. Vì vậy, muốn đánh giá chính xác hơn khả năng tiếp cận trợ giúp pháp lý, cần có dữ liệu về số người thuộc diện được trợ giúp, số người có yêu cầu, số vụ việc được tiếp nhận và những trở ngại khiến một số người chưa tìm đến dịch vụ.
Cần nhìn nhận rằng, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống ma túy có tính đến nhu cầu của người khuyết tật, vẫn cần được quan tâm nhiều hơn. Tài liệu ở các định dạng dễ tiếp cận chưa thực sự phong phú; việc khảo sát nhu cầu, nhận diện rủi ro và xác định phương thức hỗ trợ phù hợp chưa phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ ngay từ khâu xây dựng kế hoạch.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở kinh phí hay nhân lực. Việc bố trí người hỗ trợ giao tiếp, bảo đảm địa điểm thuận tiện và tổ chức hoạt động theo nhu cầu thực tế đều đòi hỏi sự chuẩn bị. Ở một số địa bàn, việc kết nối với người khuyết tật, gia đình và các tổ chức của người khuyết tật chưa thường xuyên; nhận thức về nguy cơ và sự cần thiết của công tác phòng ngừa trong một bộ phận cộng đồng cũng chưa đầy đủ.
Phân tách dữ liệu để hỗ trợ đúng nhu cầu
Người khuyết tật có thể xuất hiện trong các vụ việc liên quan đến ma túy với những hoàn cảnh rất khác nhau: là người cần được bảo vệ trước nguy cơ bị lôi kéo, lợi dụng; là người sử dụng trái phép chất ma túy, người nghiện hoặc người sau cai nghiện; cũng có thể là người bị buộc tội hoặc người có quyền, lợi ích hợp pháp cần được bảo vệ trong một vụ việc cụ thể.
Không thể coi những nhóm này có cùng nhu cầu trợ giúp pháp lý. Cũng không thể mặc định người khuyết tật có nhận thức hạn chế hoặc có nguy cơ vi phạm pháp luật cao hơn người khác chỉ vì tình trạng khuyết tật.
Việc phân tách số liệu theo tình trạng khuyết tật, trong phạm vi cần thiết và phù hợp với quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, có ý nghĩa đối với công tác quản lý và xây dựng chương trình. Dữ liệu có thể giúp xác định nhóm nào còn ít được tiếp cận, những hình thức truyền thông nào chưa đáp ứng nhu cầu và nguồn lực nào cần được ưu tiên. Tuy nhiên, dữ liệu không thể thay thế việc đánh giá hoàn cảnh của từng người; việc thu thập, sử dụng thông tin phải có mục đích rõ ràng, bảo đảm tính cần thiết, tôn trọng quyền riêng tư và không tạo thêm định kiến đối với người khuyết tật.
Chẳng hạn, nếu người khiếm thính tham dự một buổi tuyên truyền nhưng không có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu hoặc phương thức giao tiếp phù hợp, khả năng tiếp nhận nội dung sẽ bị hạn chế. Người khiếm thị khó sử dụng tài liệu in thông thường nếu không có bản điện tử tương thích với phần mềm đọc màn hình hoặc nội dung âm thanh. Với người gặp khó khăn trong nhận thức, những quy định được trình bày bằng nhiều thuật ngữ chuyên môn, câu chữ dài và thiếu tình huống minh họa cũng khó được hiểu và ghi nhớ đầy đủ.
Trong trường hợp người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý và có yêu cầu liên quan đến một vụ án ma túy, việc xác định nhu cầu hỗ trợ ngay từ đầu còn có ý nghĩa đối với quá trình thực hiện quyền tố tụng. Người cần hỗ trợ giao tiếp, tiếp cận tài liệu hoặc giải thích quy định pháp luật theo cách dễ hiểu phải được xem xét nhu cầu cụ thể, thay vì chờ đến khi phát sinh trở ngại mới tìm cách xử lý.
Trợ giúp pháp lý phải bắt đầu từ đúng đối tượng, đúng nhu cầu
Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 quy định tại Điều 7 về người được trợ giúp pháp lý quy định người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý khi đáp ứng điều kiện về khó khăn tài chính theo quy định của pháp luật, cụ thể là đối tượng hưởng trợ cấp hằng tháng. Quy định này khiến một bộ phận là người khuyết tật nhẹ – đối tượng không thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng và nếu không thuộc hộ nghèo thì không đủ điều kiện tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí, dù trên thực tế vẫn gặp khó khăn khi phát sinh vấn đề pháp lý cần hỗ trợ.
Đến Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, đã bỏ điều kiện khó khăn về tài chính đối với người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý theo quy định mới. Đây là thay đổi có ý nghĩa thiết thực, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ, không còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế như trước đây.
Cùng với những thay đổi trong chính sách pháp luật, Chỉ thị số 14-CT/TW của Ban Bí thư về công tác người khuyết tật cũng nhấn mạnh trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện công tác này, trong đó có yêu cầu bảo đảm người khuyết tật được tiếp cận dịch vụ trợ giúp pháp lý. Điều đó cho thấy, bảo đảm quyền tiếp cận trợ giúp pháp lý không chỉ là trách nhiệm chuyên môn của ngành Tư pháp, mà cần sự phối hợp của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương và tổ chức của người khuyết tật.
Tuy nhiên, mở rộng diện thụ hưởng mới chỉ là một bước. Để quyền được trợ giúp pháp lý phát huy hiệu quả trên thực tế, người khuyết tật còn cần biết mình có quyền gì, khi nào có thể yêu cầu hỗ trợ và liên hệ với cơ quan nào. Quyết định số 3674/QĐ-BTP ngày 25/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về kế hoạch triển khai chính sách trợ giúp pháp lý cho người khuyết tật thuộc diện được trợ giúp pháp lý năm 2026 cũng cho thấy việc đưa chính sách đến đúng đối tượng cần được quan tâm bằng những hoạt động cụ thể.
Cần phân biệt giữa quyền tiếp cận thông tin pháp luật với điều kiện được hưởng dịch vụ trợ giúp pháp lý miễn phí. Phổ biến, giáo dục pháp luật hướng đến cung cấp kiến thức, nâng cao nhận thức và phòng ngừa vi phạm trong cộng đồng, không giới hạn ở những người thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Trong khi đó, trợ giúp pháp lý là dịch vụ pháp lý miễn phí dành cho người thuộc diện thụ hưởng theo quy định của pháp luật, được thực hiện khi họ có yêu cầu hoặc thuộc trường hợp pháp luật quy định. Vì vậy, người khuyết tật cần được tiếp cận thông tin phòng, chống ma túy phù hợp với nhu cầu, không phụ thuộc vào việc có đủ điều kiện hưởng trợ giúp pháp lý hay không; còn khi phát sinh vụ việc cụ thể, việc cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý phải căn cứ vào diện thụ hưởng và quy định có hiệu lực tại thời điểm giải quyết.
Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, tiếp tục xác định tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống ma túy là một nội dung quan trọng trong công tác phòng ngừa; đồng thời quy định trách nhiệm của cơ quan báo chí, cơ quan, tổ chức trong việc phổ biến thông tin, kiến thức pháp luật. Đây cũng là cơ sở để các Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước gắn hoạt động chuyên môn với việc cung cấp thông tin pháp luật, hướng dẫn người dân nhận diện rủi ro và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Trong các vụ án hình sự liên quan đến ma túy, việc bảo đảm quyền bào chữa của người bị buộc tội là yêu cầu quan trọng. Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định những trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng phải chỉ định người bào chữa khi người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích không mời người bào chữa. Trong đó có trường hợp người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa, cùng các trường hợp khác được điều luật quy định.
Cần làm rõ rằng, cơ chế chỉ định người bào chữa theo pháp luật tố tụng hình sự và quyền được trợ giúp pháp lý theo Luật Trợ giúp pháp lý không hoàn toàn đồng nhất về căn cứ áp dụng. Không phải cứ là người khuyết tật thì đương nhiên thuộc trường hợp bắt buộc chỉ định người bào chữa; việc áp dụng Điều 76 phải căn cứ vào tình trạng thực tế và điều kiện cụ thể mà điều luật quy định. Ngược lại, cũng không thể chỉ từ tình trạng khuyết tật mà mặc định một người không có khả năng nhận thức, trình bày hoặc tự bào chữa. Có người khuyết tật vẫn có thể thực hiện quyền tố tụng của mình nếu được bảo đảm điều kiện giao tiếp và tiếp cận cần thiết.
Việc phân biệt hai cơ chế này giúp Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước và Trợ giúp viên pháp lý xác định đúng căn cứ khi tiếp nhận, hướng dẫn hoặc thực hiện dịch vụ. Trách nhiệm của đội ngũ không chỉ nằm ở việc nắm vững quy định, mà còn ở khả năng nhận diện đúng đối tượng, giải thích quyền và nghĩa vụ bằng phương thức phù hợp, hướng dẫn thủ tục cần thiết và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp.
Ở góc độ phòng ngừa, nội dung tuyên truyền cần gắn với những tình huống cụ thể: làm gì khi bị nhờ giữ hoặc vận chuyển đồ vật không rõ nguồn gốc; xử lý thế nào khi bị ép buộc hoặc lôi kéo vào hành vi có dấu hiệu vi phạm; tìm đến đâu khi bản thân hoặc người thân có nguy cơ liên quan đến ma túy. Đây là những nội dung thiết thực mà Trung tâm và đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý có thể lồng ghép trong hoạt động tuyên truyền, giúp người dân không chỉ biết quy định mà còn biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.
Từ hội nghị tuyên truyền đến khả năng tiếp cận thực chất
Qua các hoạt động được triển khai tại địa phương có thể thấy, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý có thể được tổ chức với những hình thức khác nhau, tùy theo mục đích và nhu cầu của người dân. Nếu hội nghị tuyên truyền, tập huấn tại cơ sở nhằm cung cấp kiến thức, nâng cao nhận thức pháp luật thì hoạt động tư vấn, hướng dẫn và thực hiện trợ giúp pháp lý cần gắn với những vấn đề pháp lý cụ thể, bảo đảm đúng đối tượng và quy định. Dù ở hình thức nào, cách thức tổ chức cũng cần xuất phát từ đặc điểm, nhu cầu của người tiếp nhận, thay vì chỉ áp dụng một phương thức chung cho tất cả.
Một hội nghị có đông người dự chưa chắc đã bảo đảm người khiếm thính có thể tiếp nhận nội dung nếu không có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu; tài liệu được phát rộng rãi cũng chưa chắc đến được với người khiếm thị nếu chỉ có bản in thông thường. Người khuyết tật vận động có thể gặp khó khăn khi di chuyển đến địa điểm tổ chức; với người gặp khó khăn trong nhận thức, nội dung quá dài, nhiều thuật ngữ pháp lý hoặc thiếu tình huống minh họa cũng có thể làm giảm hiệu quả tiếp nhận.
Vì vậy, ngay từ khâu lập kế hoạch, đơn vị tổ chức cần phối hợp với địa phương và tổ chức của người khuyết tật để khảo sát nhu cầu, xác định số lượng người cần hỗ trợ, điều kiện đi lại, phương thức giao tiếp và loại tài liệu phù hợp. Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm tài liệu chữ nổi, chữ lớn, bản điện tử dễ tiếp cận, video có phụ đề và ngôn ngữ ký hiệu, nội dung âm thanh hoặc tài liệu được diễn đạt bằng ngôn ngữ đơn giản. Việc lựa chọn cần dựa trên nhu cầu thực tế, không nhất thiết chương trình nào cũng phải sử dụng tất cả các định dạng.
Bên cạnh các hình thức truyền thông truyền thống, một số địa phương đã bắt đầu ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), để xây dựng nội dung pháp luật sinh động, trực quan và dễ tiếp nhận hơn. Đây là hướng đi có thể nghiên cứu, vận dụng trong xây dựng tài liệu truyền thông cho người khuyết tật, nhưng cần bảo đảm nội dung pháp luật được kiểm chứng chính xác và sản phẩm phù hợp với đặc điểm, nhu cầu tiếp nhận của từng nhóm đối tượng.
Trong điều kiện kinh phí và nhân lực còn hạn chế, các Trung tâm có thể phối hợp sử dụng tài liệu đã được xây dựng, kiểm tra về nội dung; huy động người có chuyên môn hỗ trợ giao tiếp; đồng thời lồng ghép tuyên truyền phòng, chống ma túy vào những hoạt động phổ biến pháp luật và sinh hoạt cộng đồng đã có. Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, các bản tin âm thanh, video ngắn, bộ câu hỏi thường gặp và tài liệu điện tử cũng có thể được chia sẻ qua trang thông tin của cơ quan trợ giúp pháp lý, tổ chức của người khuyết tật và các kênh truyền thông tại địa phương để người dân có thể tiếp nhận thông tin nhiều lần.
Gia đình và người hỗ trợ cũng cần được cung cấp thông tin để phối hợp phòng ngừa rủi ro. Tuy nhiên, sự hỗ trợ này phải tôn trọng quyền, ý kiến và khả năng tự quyết của người khuyết tật, không mặc nhiên coi người thân là người có quyền quyết định mọi vấn đề thay họ. Cùng với đó, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý, người thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật và cán bộ đầu mối tại cơ sở. Ngoài kiến thức chuyên môn, kỹ năng giao tiếp phù hợp, nhận diện rào cản và hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ pháp lý cũng là những yêu cầu cần được quan tâm thường xuyên.
Đánh giá hiệu quả từ người cần được hỗ trợ
Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 163/2024/QH15 ngày 27/11/2024; Chính phủ ban hành Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 13/3/2025 để triển khai. Trong khuôn khổ Chương trình, Dự án 8 về “Nâng cao khả năng tiếp cận, thụ hưởng về dịch vụ trợ giúp pháp lý chất lượng và giáo dục pháp luật trong phòng, chống ma túy” đặt ra 5 chỉ tiêu định lượng đến năm 2030: 100% người vi phạm pháp luật về ma túy thuộc diện được trợ giúp pháp lý được trợ giúp khi có yêu cầu; 90% người thực hiện trợ giúp pháp lý được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng; 90% vụ việc liên quan đến ma túy được thẩm định hoặc đánh giá chất lượng; 95% vụ việc tham gia tố tụng phức tạp, điển hình được thực hiện; và 90% sinh viên luật có kỹ năng truyền đạt pháp luật về phòng, chống ma túy trong cộng đồng.
Để triển khai Dự án 8, Bộ Tư pháp đã ban hành hệ thống kế hoạch từ cấp bộ đến cấp đơn vị: Quyết định số 3199/QĐ-BTP ngày 07/11/2025 và Quyết định số 1506/QĐ-BTP ngày 17/6/2026 về kế hoạch triển khai Chương trình; Quyết định số 115/QĐ-BTP ngày 15/01/2026 quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý; Quyết định số 3655/QĐ-BTP ngày 24/12/2025 phê duyệt Kế hoạch công tác năm 2026 của Cục; và Quyết định số 112/QĐ-PB&TG ngày 01/7/2026 phê duyệt kế hoạch triển khai Chương trình năm 2026. Về nguồn lực, Nghị định số 358/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 19/5/2026 về phân bổ, giao bổ sung dự toán ngân sách trung ương năm 2026; Thông tư số 147/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 quy định quản lý, sử dụng và quyết toán vốn đầu tư công và kinh phí sự nghiệp từ nguồn ngân sách nhà nước; và Quyết định số 1609/QĐ-BTP ngày 30/6/2026 về giao bổ sung dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Những quy định này cho thấy trợ giúp pháp lý trong phòng, chống ma túy đã được phân công đến từng cấp thực hiện, với kế hoạch công tác, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính xác định — điều có ý nghĩa trực tiếp với đội ngũ Trợ giúp viên pháp lý. Tuy nhiên, việc bố trí ngân sách cho các hoạt động đặc thù như hỗ trợ giao tiếp, tài liệu dễ tiếp cận, khảo sát nhu cầu người khuyết tật vẫn cần được tính toán cụ thể, vì đây là những khoản chi không dễ lồng ghép vào hoạt động truyền thông thông thường.
Với người khuyết tật, để mục tiêu 100% và 95% được thực hiện thực chất, cần quan tâm cả khâu phát hiện nhu cầu, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ giao tiếp và bảo đảm người có yêu cầu thực sự tiếp cận được dịch vụ. Việc tập huấn cho đội ngũ cũng cần tính đến kỹ năng làm việc với người khuyết tật, nhận diện rào cản và lựa chọn phương thức hỗ trợ phù hợp.
Do đó, đánh giá kết quả cần gắn với mục tiêu của từng hoạt động, thay vì chỉ cộng gộp số lượng vụ việc, hội nghị, người tham dự hay tài liệu phát hành. Đối với phổ biến, giáo dục pháp luật, cần quan tâm người khuyết tật có tiếp cận được thông tin, hiểu và ghi nhớ những nội dung thiết thực hay không. Đối với trợ giúp pháp lý, cần đánh giá khả năng phát hiện, tiếp nhận nhu cầu, hướng dẫn đúng đối tượng và bảo đảm chất lượng dịch vụ khi người dân cần được hỗ trợ. Việc ghi nhận dữ liệu phân tách phù hợp cần được nghiên cứu trong hệ thống theo dõi, đánh giá, phục vụ xác định nhu cầu và điều chỉnh phương thức hỗ trợ, không trở thành điều kiện phát sinh hoặc rào cản đối với quyền được trợ giúp pháp lý.
Trợ giúp pháp lý không thay thế chức năng của lực lượng phòng, chống ma túy, cũng không thay thế hoạt động điều tra, truy tố, xét xử. Vai trò của lĩnh vực này là bảo đảm người thuộc diện được trợ giúp có cơ hội tiếp cận dịch vụ pháp lý, được giải thích quyền và nghĩa vụ, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định. Nhìn từ thực tiễn, điều cần hướng tới không chỉ là có thêm những chương trình tuyên truyền, mà là bảo đảm người cần thông tin có thể tiếp cận, hiểu và vận dụng thông tin đó trong đời sống. Khi người khuyết tật được tính đến ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, được cung cấp thông tin bằng hình thức phù hợp và được hướng dẫn tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần, công tác phòng, chống ma túy mới có thêm điều kiện để phát huy hiệu quả phòng ngừa và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.
Nhà báo Kim Huyên – Nguyễn Đăng Hoan
| Luật sư Nguyễn Đăng Hoan từng là Tư vấn viên pháp luật tại Trung tâm Tư vấn pháp luật, Hội Luật gia tỉnh Bình Phước; có kinh nghiệm tham gia tư vấn pháp luật và phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở với nhiều nhóm đối tượng về các vấn đề gắn với đời sống. |
