Lễ kỷ niệm 10 năm Di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại sẽ diễn ra tối 1/12/2026 tại Quần thể di tích Phủ Dầy, xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình. Cùng với lễ kỷ niệm, tỉnh tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm, giao lưu thực hành di sản và hội thảo khoa học nhằm nhìn lại chặng đường bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Ninh Bình, các hoạt động kỷ niệm được tổ chức nhằm tôn vinh những giá trị tiêu biểu, đặc sắc của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ gắn với hệ thống di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh; đồng thời đánh giá kết quả 10 năm bảo tồn, phát huy giá trị di sản kể từ khi được UNESCO ghi danh.
Đây cũng là dịp ghi nhận đóng góp của các tổ chức, cá nhân, nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản; giới thiệu tiềm năng văn hóa, du lịch của Ninh Bình đến với bạn bè trong nước và quốc tế.
Phủ Dày xã Vụ Bản, Ninh Bình
Nhiều hoạt động tại Quần thể di tích Phủ Dầy
Điểm nhấn của chuỗi sự kiện là Lễ kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh Di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”, dự kiến diễn ra lúc 20h ngày 1/12/2026 tại không gian Quần thể di tích Phủ Dầy, xã Vụ Bản.
Tham dự chương trình dự kiến có đại diện lãnh đạo Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, một số tổ chức quốc tế, trung tâm văn hóa nước ngoài tại Hà Nội; đại diện lãnh đạo ngành văn hóa của 15 tỉnh, thành phố có cộng đồng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, cùng các Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú tiêu biểu.
Trong khuôn khổ sự kiện, từ ngày 30/11 đến 1/12, tỉnh tổ chức trưng bày, triển lãm với chủ đề “Di sản Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ – Hành trình bảo tồn và lan tỏa”. Nội dung tập trung giới thiệu lịch sử hình thành, phát triển của di sản; những nét đặc sắc, giá trị văn hóa và kết quả bảo tồn, phát huy di sản trong 10 năm qua.
Các hoạt động giới thiệu, giao lưu thực hành di sản cũng được tổ chức từ chiều 30/11 đến ngày 1/12 tại một số cơ sở thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên địa bàn tỉnh. Chương trình dự kiến có trình diễn các nghi lễ hầu đồng tiêu biểu, giao lưu giữa nghệ nhân, thanh đồng, cung văn; qua đó giới thiệu giá trị di sản tới người dân và du khách.
Bên cạnh các hoạt động tại Phủ Dầy, Ninh Bình dự kiến tổ chức hội thảo khoa học cấp tỉnh vào đầu tháng 12/2026 tại phường Hoa Lư, với chủ đề “Bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể di tích Phủ Dầy; quản lý, bảo tồn di sản thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên địa bàn tỉnh Ninh Bình trong kỷ nguyên mới”.
Hội thảo tập trung thảo luận về lịch sử, văn hóa của Quần thể di tích Phủ Dầy – một trong những trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ; đánh giá kết quả 10 năm thực hiện Chương trình hành động quốc gia bảo vệ và phát huy giá trị di sản, việc thực hiện các cam kết với UNESCO. Các đại biểu cũng sẽ đề xuất định hướng, giải pháp bảo tồn, truyền dạy và phát huy sức sống của di sản trong đời sống đương đại.
Gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch
UBND tỉnh Ninh Bình giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương và Hội Bảo vệ và phát huy di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” tỉnh Ninh Bình triển khai các hoạt động theo kế hoạch.
Trong đó, công tác tổ chức thực hành di sản phải bảo đảm các nghi lễ theo đúng giá trị truyền thống, chuẩn mực của di sản; đề cao tính trang nghiêm, tiết kiệm, hiệu quả, tránh phô trương hình thức, thương mại hóa và mê tín dị đoan.
Công an tỉnh xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn tại các địa điểm tổ chức lễ kỷ niệm và hoạt động liên quan. Sở Y tế triển khai phương án chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và bố trí lực lượng cấp cứu. Các địa phương nơi diễn ra sự kiện chịu trách nhiệm phối hợp tổ chức, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và an toàn giao thông.
Sở Du lịch được giao đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến du lịch, kết nối sự kiện kỷ niệm với các điểm đến di sản, danh lam thắng cảnh của tỉnh; phối hợp xây dựng các tour, tuyến du lịch tâm linh kết hợp tham quan những di tích thờ Mẫu tiêu biểu. Các cơ sở lưu trú, nhà hàng và đơn vị lữ hành được hướng dẫn nâng cao chất lượng dịch vụ, niêm yết công khai giá cả, bảo đảm an toàn cho du khách.
Thông qua chuỗi hoạt động kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh, Ninh Bình hướng tới nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và cộng đồng chủ thể trong bảo tồn, kế thừa, trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống. Đồng thời, việc phát huy giá trị di sản gắn với hệ thống di tích và hoạt động du lịch được kỳ vọng góp phần đưa tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tiếp tục hiện diện trong đời sống văn hóa đương đại.
Trần Hiền
