Ngày mới ở Điều dưỡng thương binh Duy Tiên (Ninh Bình) bắt đầu bằng những âm thanh rất đỗi quen thuộc: tiếng chiếc đài cassette nhỏ phát bản tin sáng, tiếng quân cờ lạch cạch trên bàn gỗ, và cả những tiếng chào hỏi rộn ràng của các điều dưỡng viên… Dưới những bóng cây xanh, trong cái nắng tháng 7 dẫu oi ả, không gian nơi đây vẫn thanh bình như một khoảng sân nhà…
“Nếu không được chăm sóc ở đây chúng tôi khó có thể sống đến hôm nay”
Thành lập năm 1957, tiền thân là Khu Điều dưỡng thương binh Nam Hà, những ngày đầu Trung tâm đối mặt với muôn vàn khó khăn. Cơ sở vật chất thiếu thốn, cán bộ phải đưa thương binh về ở nhờ nhà dân. Có thời điểm, nơi đây nuôi dưỡng gần 700 thương binh nặng đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.
Ông Trịnh Văn Đông (sinh năm 1948, quê Ninh Bình), thương binh hạng 1/4.
Ông Trịnh Văn Đông, một thương binh gắn bó nhiều năm với Trung tâm, vẫn nhớ như in quãng thời gian ấy: “Tôi về Trung tâm khi điều kiện còn rất khó khăn. Nhà cửa tạm bợ, mỗi phòng ở bốn người. Điện nước thiếu thốn, các cô hộ lý phải gánh từng thùng nước từ sông về phục vụ anh em.”
Những năm tháng gian khó đã lùi xa nhưng vẫn là ký ức không thể phai mờ của những người từng gắn bó với nơi đây. Từ những dãy nhà đơn sơ, những chuyến gánh nước và bữa cơm thiếu thốn, Trung tâm hôm nay đã trở thành điểm tựa của những người lính mang trên mình thương tật chiến tranh.
Ông Đông xúc động chia sẻ: “Nếu không được chăm sóc ở đây, có lẽ nhiều anh em chúng tôi khó có thể sống đến hôm nay. Chính sự quan tâm của các cán bộ, nhân viên đã giúp chúng tôi yên tâm điều dưỡng và có thêm nghị lực để sống.”
Theo ông Đông, ở Trung tâm có người bị chấn thương sọ não, có người mắc bệnh tâm thần, có người nhiều năm chỉ gắn bó với chiếc xe lăn. Mỗi người một hoàn cảnh, một nỗi đau nhưng đều nhận được sự chăm sóc tận tình và yêu thương của đội ngũ cán bộ, nhân viên.
Không khí gia đình hiện hữu trong từng góc nhỏ của Trung tâm. Mỗi thương, bệnh binh đều có phòng ở riêng đầy đủ tiện nghi; những người đã lập gia đình được tạo điều kiện để vợ hoặc chồng lên ở cùng chăm sóc. Đến bữa cơm, người còn khỏe quây quần bên mâm cơm, người không thể tự cầm thìa được điều dưỡng viên kiên nhẫn bón từng miếng. Ở một số căn phòng, người vợ lặng lẽ gắp thức ăn cho chồng như đã làm suốt hàng chục năm qua. Những hình ảnh bình dị ấy khiến nơi đây không chỉ là cơ sở điều dưỡng mà thực sự trở thành mái nhà chung của những người lính trở về từ chiến tranh.
Chăm sóc người có công là niềm vinh dự
Ở nơi bình dị ấy, những y, bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên không chỉ làm nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe mà còn lặng thầm sẻ chia, trở thành điểm tựa tinh thần của những người lính năm xưa.
Sự tận tụy ấy được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Không ít cán bộ, nhân viên hôm nay là con em của các gia đình có công với cách mạng hoặc con của những cán bộ từng công tác tại Trung tâm.
Chị Nguyễn Thị Hằng, điều dưỡng viên đã gần 15 năm gắn bó với Trung tâm, cũng là con của một cán bộ từng làm việc tại đây. Lớn lên trong khuôn viên Trung tâm, với chị, các thương, bệnh binh không chỉ là người bệnh mà còn là những người thân trong gia đình.
Chị Nguyễn Thị Hằng, điều dưỡng viên đã gần 15 năm gắn bó với Trung tâm
“Em lớn lên ở đây, nhìn các bác từ nhỏ nên coi các bác như ông, như bố của mình. Có nhiều lúc thời gian ở Trung tâm còn nhiều hơn thời gian dành cho gia đình. Chăm sóc các bác đã trở thành một phần cuộc sống của em”, chị Hằng tâm sự.
Giữa cuộc trò chuyện, chị Nguyễn Thị Thương, điều dưỡng viên có bố là liệt sĩ, mẹ là thương binh đang được chăm sóc tại Trung tâm, bỗng xin phép: “Anh chị đợi em một chút nhé, để em múc nốt nồi canh rồi mang cơm cho các bác kịp giờ.”
Chúng tôi ngỏ ý phụ giúp nhưng chị chỉ cười hiền: “Chúng em quen việc rồi. Với lại, các bác người khác mang cơm các bác lại không quen.”
Nói rồi, chị thoăn thoắt xếp từng suất cơm lên khay, nhẹ nhàng mang đến tận giường từng thương, bệnh binh. Khoảnh khắc ấy diễn ra mỗi ngày, lặng lẽ nhưng đủ để cảm nhận sự tận tâm của những người đang âm thầm chăm sóc các bác bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu thương.
Chị Nguyễn Thị Thương, điều dưỡng viên có bố là liệt sĩ, mẹ là thương binh đang được chăm sóc tại Trung tâm
Hiện nay, Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên đang quản lý, điều trị và nuôi dưỡng 47 thương, bệnh binh nặng cùng một thân nhân liệt sĩ đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Phần lớn đều suy giảm khả năng lao động từ 81% đến 100%; nhiều người bị liệt cột sống, mù hai mắt, cụt hai chi hoặc mang đa chấn thương. Vì vậy, mọi sinh hoạt từ ăn uống, vệ sinh cá nhân đến điều trị, phục hồi chức năng đều cần sự chăm sóc, theo dõi 24/24 giờ của đội ngũ y, bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên.
Bà Mã Thị Bích Nhạn, Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên
Theo bà Mã Thị Bích Nhạn, Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên, dù điều kiện hoạt động còn nhiều khó khăn, đời sống cán bộ, nhân viên vẫn còn nhiều vất vả, nhưng với những người làm việc tại Trung tâm, chăm sóc người có công không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm vinh dự.
“Chiến tranh đã lùi xa nhưng sự hy sinh của các thế hệ cha anh thì không bao giờ được phép lãng quên.Điều chúng tôi luôn nhắc nhau là chăm sóc người có công không chỉ là nhiệm vụ mà còn là niềm vinh dự, Mỗi cán bộ, nhân phải hiểu hoàn cảnh, bệnh lý và tâm tư của từng bác để có cách chăm sóc, động viên phù hợp, để các bác luôn cảm thấy nơi đây thực sự là mái nhà của mình. Mỗi bữa cơm, mỗi ca trực, mỗi lần đẩy xe lăn hay bón từng thìa cháo đều là cách chúng tôi tiếp nối đạo lý ‘Uống nước nhớ nguồn’ bằng những việc làm bình dị mỗi ngày”, bà Nhạn chia sẻ.
Song Hồng
