Gần hai tuần sau Hội nghị “Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh – Góc nhìn pháp luật và thực tiễn“, nhiều tham luận, ý kiến trao đổi và những khuyến nghị từ doanh nghiệp vẫn tiếp tục được Ban Tổ chức tổng hợp, chia sẻ và tiếp nhận. Điều đó cho thấy, giá trị của Hội nghị không chỉ dừng lại ở một sự kiện chuyên môn, mà đã mở ra nhu cầu về những diễn đàn đối thoại thường xuyên, nơi chính sách được giải thích rõ hơn, những khó khăn từ thực tiễn được lắng nghe đầy đủ hơn và các kiến nghị được chuyển tải đến cơ quan có thẩm quyền.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp không chỉ là mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn phải thích ứng với hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ hơn. Đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp xã hội, doanh nghiệp do người khuyết tật làm chủ hoặc doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, việc tiếp cận đầy đủ thông tin pháp luật và thực hiện đúng quy định vẫn là một bài toán không dễ.
Trao đổi với phóng viên, ông Trần Minh Sơn Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa Cục Pháp luật Dân sự – Kinh tế Bộ Tư pháp cho biết, các hội nghị phổ biến, đối thoại về chính sách pháp luật luôn là một trong những nội dung trọng tâm trong hoạt động của Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc phổ biến các quy định mới mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp được trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý, chuyên gia và các tổ chức hỗ trợ nhằm tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực thi chính sách.
Ông Trần Minh Sơn Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa Cục Pháp luật Dân sự – Kinh tế Bộ Tư pháp
Theo ông Sơn, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng phần lớn chưa có bộ phận pháp chế chuyên trách. Đối với các doanh nghiệp của người khuyết tật, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật hay doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xã hội, điều kiện tiếp cận thông tin và cập nhật chính sách còn hạn chế hơn.
“Hệ thống chính sách ngày càng được hoàn thiện, quy định ngày càng cụ thể và chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, biết có quy định đã khó, hiểu đúng quy định để áp dụng vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh còn khó hơn. Không phải doanh nghiệp nào cũng có điều kiện nghiên cứu pháp luật hoặc thường xuyên cập nhật các quy định mới. Chính vì vậy, những hội nghị như thế này không chỉ giúp doanh nghiệp biết có chính sách gì, mà quan trọng hơn là hiểu chính sách được thực hiện như thế nào, cần lưu ý điều gì và có thể trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý để tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn” – ông Sơn chia sẻ.
Theo ông Trần Minh Sơn, thành công của Hội nghị ngày 8/7 phản ánh nhu cầu rất lớn của cộng đồng doanh nghiệp đối với các hoạt động hỗ trợ pháp lý có tính tương tác. Sau Hội nghị, bên cạnh việc tiếp tục chia sẻ các tham luận, Ban Tổ chức vẫn nhận được nhiều ý kiến trao đổi và những tình huống cụ thể liên quan đến việc áp dụng chính sách trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
“Điều đó cho thấy doanh nghiệp rất cần những diễn đàn đối thoại như vậy. Nhiều vấn đề chỉ khi được trao đổi trực tiếp với chuyên gia và cơ quan quản lý mới có thể được làm rõ, qua đó giúp doanh nghiệp yên tâm hơn trong quá trình tổ chức sản xuất, kinh doanh và thực hiện đúng quy định của pháp luật”, ông Sơn nói.
Trong thời gian tới, Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ tiếp tục phối hợp với Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt tuyên truyền rộng rãi các nội dung của Hội nghị, đăng tải các tham luận, tiếp nhận và tổng hợp các ý kiến từ doanh nghiệp để phục vụ công tác nghiên cứu, hoàn thiện chính sách. Trên cơ sở những kết quả bước đầu, Ban Tổ chức cũng mong muốn từng bước mở rộng mô hình hội nghị đến nhiều địa phương trên cả nước, tạo điều kiện để ngày càng nhiều doanh nghiệp được tham gia, đặc biệt là các doanh nghiệp của người khuyết tật, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội và các nhóm doanh nghiệp có tính đặc thù.
Theo ông Sơn, để những diễn đàn như vậy được tổ chức thường xuyên hơn và có điều kiện đến với nhiều địa phương hơn, rất cần sự quan tâm, đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội ngành nghề, tổ chức xã hội và các đơn vị cùng chia sẻ mục tiêu phát triển bền vững.
“Sự đồng hành ấy không chỉ góp phần giúp Ban Tổ chức có thêm điều kiện để mở rộng quy mô các hội nghị, tăng cường kết nối với các địa phương và đa dạng hóa các hoạt động hỗ trợ pháp lý, mà quan trọng hơn là tạo cơ hội để nhiều doanh nghiệp hơn được tham gia các diễn đàn đối thoại chính sách. Đặc biệt, các doanh nghiệp của người khuyết tật, doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội hay các doanh nghiệp ở những địa bàn còn ít điều kiện tiếp cận thông tin sẽ có thêm cơ hội gặp gỡ chuyên gia, trao đổi trực tiếp với cơ quan quản lý, cập nhật chính sách mới và phản ánh những khó khăn từ thực tiễn. Đó cũng chính là giá trị lớn nhất mà chúng tôi mong muốn lan tỏa từ Hội nghị này.”
Là đơn vị phối hợp tổ chức Hội nghị, TS. Nguyễn Hồng Thái, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt cho biết sau Hội nghị ngày 8/7, Ban Tổ chức đã nhận được nhiều phản hồi tích cực từ các đại biểu tham dự. Bên cạnh việc tiếp tục đăng tải, chia sẻ các tham luận của Hội nghị, Tạp chí cũng ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi bên lề cũng như những câu hỏi, kiến nghị được doanh nghiệp gửi đến sau chương trình.
Theo TS. Nguyễn Hồng Thái, điều khiến Ban Tổ chức phấn khởi là nhiều đại biểu đều có chung nhận định báo chí, truyền thông là một trong những mắt xích quan trọng để doanh nghiệp tiếp cận chính sách. Một chính sách dù được xây dựng đầy đủ đến đâu cũng sẽ khó phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp chưa biết, chưa hiểu hoặc chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin hay tuân thủ một cách nghiêm ngặt.
“Nhiều doanh nghiệp chia sẻ với chúng tôi rằng, điều họ cần không chỉ là biết có một chính sách mới được ban hành, mà còn cần được giải thích để hiểu đúng quy định, biết cách áp dụng trong từng tình huống cụ thể và biết tìm đến đâu khi cần được hỗ trợ. Đó cũng chính là khoảng trống mà báo chí, truyền thông có thể góp phần lấp đầy”, TS. Nguyễn Hồng Thái chia sẻ.
Theo ông, báo chí không chỉ làm nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền mà còn góp phần “dịch” ngôn ngữ pháp lý vốn mang tính chuyên môn thành những nội dung gần gũi, dễ hiểu, dễ tiếp cận và dễ áp dụng hơn đối với doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp hiểu đúng quy định, việc tổ chức thực thi chính sách sẽ thuận lợi hơn; ngược lại, những khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện cũng sẽ được phản ánh kịp thời để cơ quan quản lý có thêm thông tin từ thực tiễn.
“Chúng tôi luôn quan niệm, truyền thông chính sách không chỉ dừng lại ở việc phổ biến văn bản pháp luật. Điều quan trọng hơn là góp phần đưa chính sách đến gần doanh nghiệp hơn, giúp doanh nghiệp hiểu đúng, thực hiện đúng và hưởng đúng các cơ chế, chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Đồng thời, báo chí cũng là kênh tiếp nhận những phản ánh từ thực tiễn, tham gia phản biện xã hội và góp phần hoàn thiện chính sách để các quy định ngày càng sát thực tế, khả thi và hiệu quả hơn.”
Là cơ quan ngôn luận của Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam, theo TS. Nguyễn Hồng Thái, Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt còn mang một sứ mệnh đặc thù là kết nối doanh nghiệp với cộng đồng người khuyết tật, lan tỏa những giá trị của phát triển bao trùm và kinh doanh có trách nhiệm.
“Không ít doanh nghiệp vẫn chưa thực sự hiểu về nguồn nhân lực là người khuyết tật, cũng như các chính sách ưu đãi của Nhà nước đối với doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật. Thông qua các hoạt động truyền thông và những diễn đàn như Hội nghị vừa qua, chúng tôi mong muốn giúp doanh nghiệp nhìn nhận đầy đủ hơn về năng lực, khả năng cống hiến của người khuyết tật; hiểu rõ hơn trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp không chỉ là những hoạt động thiện nguyện mà còn là tạo cơ hội việc làm, cơ hội học nghề, khởi nghiệp và phát triển bình đẳng cho người khuyết tật.”
Theo ông Nguyễn Hồng Thái, khi doanh nghiệp mở rộng cơ hội cho người khuyết tật tham gia thị trường lao động, giá trị mang lại không chỉ dừng ở việc tạo thêm một vị trí việc làm mà còn góp phần giúp nhiều người khuyết tật tự tin hòa nhập, khẳng định năng lực, từng bước vươn lên làm chủ cuộc sống, trợ giúp những người đồng cảnh và đóng góp ngày càng nhiều hơn cho cộng đồng.
TS. Nguyễn Hồng Thái – Tổng biên Tập Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt
Ông cũng cho biết, sau Hội nghị, Tạp chí sẽ tiếp tục phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa duy trì việc đăng tải các tham luận, mở rộng các chuyên đề truyền thông về chính sách, đồng thời tiếp nhận, tổng hợp các ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp để chuyển tải tới các cơ quan có thẩm quyền.
“Chúng tôi mong muốn những nội dung được trao đổi tại Hội nghị sẽ không dừng lại trong khuôn khổ một sự kiện. Nếu được cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, hiệp hội và những đơn vị cùng quan tâm đồng hành, những diễn đàn như vậy sẽ có thêm điều kiện để được tổ chức thường xuyên hơn, đến với nhiều địa phương hơn và tiếp cận được nhiều nhóm doanh nghiệp hơn, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xã hội, doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật.
Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp được tiếp cận chính sách, được đối thoại với cơ quan quản lý và được chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn, thì giá trị mà Hội nghị mang lại sẽ không chỉ dừng ở những tham luận hay các phiên thảo luận, mà sẽ được chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể trong quá trình tổ chức thực thi chính sách. Đó cũng là điều Ban Tổ chức mong muốn tiếp tục lan tỏa trong thời gian tới.”
Nhìn từ những ý kiến được chia sẻ tại Hội nghị cũng như các trao đổi sau chương trình có thể thấy, nhu cầu được tiếp cận chính sách của cộng đồng doanh nghiệp vẫn còn rất lớn. Điều doanh nghiệp cần không chỉ là những văn bản quy phạm pháp luật hay các chính sách mới được ban hành, mà còn cần những diễn đàn để được giải thích, được đối thoại và được đồng hành trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp xã hội, doanh nghiệp do người khuyết tật làm chủ hoặc doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, khoảng cách giữa chính sách trên văn bản với khả năng tiếp cận trong thực tế vẫn còn hiện hữu. Không ít doanh nghiệp biết có chính sách nhưng chưa hiểu đầy đủ để áp dụng; có những trường hợp hiểu quy định nhưng lại gặp khó khăn trong quá trình triển khai; cũng có những vướng mắc chỉ có thể được tháo gỡ thông qua đối thoại trực tiếp với cơ quan quản lý và các chuyên gia.
Chính từ những cuộc trao đổi hai chiều như vậy, chính sách có thêm cơ hội được kiểm chứng từ thực tiễn; doanh nghiệp có điều kiện phản ánh những bất cập trong quá trình thực hiện; còn cơ quan quản lý cũng có thêm căn cứ để tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh và hoàn thiện cơ chế, chính sách. Nói cách khác, đối thoại không chỉ giúp phổ biến pháp luật mà còn góp phần thúc đẩy quá trình thực thi chính sách, đưa chính sách đến gần hơn với cuộc sống.
Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Văn Thanh, Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam đánh giá cao sáng kiến tổ chức Hội nghị và cho rằng đây là mô hình có ý nghĩa thiết thực, đặc biệt đối với cộng đồng doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật.
Theo ông, trong bối cảnh ngày càng có nhiều chính sách được ban hành nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, việc tổ chức các diễn đàn đối thoại giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp là hết sức cần thiết. Đây không chỉ là cơ hội để doanh nghiệp cập nhật các quy định mới, mà còn là nơi những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn được lắng nghe, chia sẻ và phản ánh đầy đủ hơn.
Ông Đặng Văn Thanh – Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam đồng thời cũng là Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp của thương binh và người khuyết tật
Ông Đặng Văn Thanh bày tỏ mong muốn trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều hội nghị, diễn đàn tương tự được tổ chức ở nhiều địa phương, dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động đối thoại và tiếp thu các kiến nghị từ thực tiễn. Theo ông, đây cũng là nguyện vọng của không ít đại biểu tham dự chia sẻ với ông sau Hội nghị.
Bên cạnh đó, vị Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp hội về người khuyết tật đồng thời cũng là Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp của thương binh và người khuyết tật cũng cho biết thêm, hiện có hàng nghìn doanh nghiệp của thương binh và người khuyết tật cũng như doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật, mỗi doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau sẽ có những khó khăn khác nhau. Vì vậy, càng có nhiều ý kiến từ thực tiễn thì cơ quan quản lý càng có thêm cơ sở để rà soát, hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tế và khả thi hơn. Ông cũng đề nghị tiếp tục quan tâm hơn đến các doanh nghiệp của người khuyết tật và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người khuyết tật thông qua việc tăng cường khả năng tiếp cận thông tin pháp luật, chính sách hỗ trợ và các dịch vụ hỗ trợ pháp lý của Nhà nước.
“Chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đến đúng đối tượng, được hiểu đúng và được thực hiện đúng. Những diễn đàn như thế này sẽ góp phần tạo động lực để chính sách đi vào cuộc sống, giúp doanh nghiệp tiếp cận các cơ chế hỗ trợ thuận lợi hơn, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội để người khuyết tật học nghề, có việc làm, khởi nghiệp, hòa nhập và khẳng định năng lực của mình. Khi doanh nghiệp phát triển bền vững và người khuyết tật có thêm cơ hội tham gia thị trường lao động, đó cũng chính là đóng góp thiết thực cho sự phát triển bao trùm của đất nước.” – Ông Thanh nhấn mạnh!
Thành công của Hội nghị ngày 8/7 vì thế không chỉ được đo bằng gần 100 đại biểu tham dự hay hàng chục ý kiến được chia sẻ. Giá trị lớn hơn nằm ở việc mở ra một phương thức đồng hành mới, nơi cơ quan quản lý lắng nghe nhiều hơn, doanh nghiệp được nói nhiều hơn và báo chí tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa chính sách với cuộc sống.
Khi những tiếng nói từ thực tiễn được tiếp nhận, những khuyến nghị xác đáng được chuyển tải tới cơ quan có thẩm quyền và ngày càng nhiều doanh nghiệp cùng chung tay đồng hành, các diễn đàn như vậy sẽ không chỉ dừng lại ở một hội nghị hay một địa phương. Đó sẽ là nền tảng để mở rộng mạng lưới hỗ trợ pháp lý trên phạm vi cả nước, giúp nhiều doanh nghiệp hơn tiếp cận chính sách, đặc biệt là các doanh nghiệp của người khuyết tật, doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin pháp luật.
Từ một hội nghị chuyên đề, giá trị của chương trình đang tiếp tục được nối dài bằng sự lan tỏa của tri thức, của đối thoại và của tinh thần đồng hành. Khi chính sách được giải thích rõ hơn, doanh nghiệp được đồng hành nhiều hơn và những khó khăn từ thực tiễn được phản ánh kịp thời, khoảng cách giữa chủ trương với cuộc sống sẽ từng bước được thu hẹp. Đó cũng là kỳ vọng mà Ban Tổ chức, các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và những người làm công tác truyền thông cùng hướng tới trong hành trình đưa chính sách thực sự trở thành động lực cho phát triển.
Thanh Tâm – Tuệ Lâm – Tuệ An
