Ngày 20/4 (tức mùng 4/3 âm lịch), tại xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình đã chính thức khai mạc Lễ hội Phủ Quảng Cung năm 2026. Đây là dịp để nhân dân và du khách thập phương tri ân công đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh – một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng Việt Nam.
Phủ Quảng Cung (còn gọi là Phủ Nấp) tọa lạc tại thôn Tiến Thắng, xã Yên Đồng, cách quần thể Phủ Dầy khoảng 7km. Nơi đây được xem là một trong những trung tâm lớn nhất của Đạo Mẫu Việt Nam, ghi dấu lần giáng sinh đầu tiên của Thánh Mẫu Liễu Hạnh vào đêm mùng 6/3 năm Giáp Dần (1434).
Nghi lễ rước kiệu
Theo cuốn “Vân Hương Thánh Mẫu tam thế giáng sinh”, sau khi hóa về thượng giới vào năm 1473, bà đã được người dân Quảng Nạp lập miếu phụng thờ để nhớ ơn đức hạnh. Trải qua gần 6 thế kỷ với nhiều biến thiên lịch sử, Phủ Quảng Cung đã được xếp hạng Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia vào năm 2013 và nhận Bằng bảo trợ di sản của Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam.
Lễ hội diễn ra từ mùng 1 đến 16/3 âm lịch hàng năm, với các hoạt động chính vào ngày 19 – 20/4 (tức mùng 3- 4/3 âm lịch) như dâng hương, rước kiệu, rước nước, tế lễ, múa lân – rồng, hát văn, hát chèo. Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu thông qua nghi lễ Chầu văn (hầu đồng).
Tại không gian linh thiêng của Phủ chính, các nghệ nhân và thanh đồng đã tái hiện sống động sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, lời văn và diễn xướng, làm nổi bật giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO công nhận.
Một trong những báu vật quý giá nhất đang được lưu giữ tại đây là pho tượng Thánh Mẫu Liễu Hạnh bằng đồng. Khác với những nơi khác, tượng Mẫu tại Phủ Nấp mang nét độc đáo với dáng ngồi xếp bằng khoan thai, gương mặt bình thản, gần gũi trong chiếc yếm đào và áo choàng giản dị. Đây được đánh giá là một trong những tác phẩm điêu khắc thờ Mẫu độc đáo nhất Việt Nam.
Bên cạnh các hoạt động tâm linh, lễ hội năm 2026 còn mở rộng không gian văn hóa với:
Triển lãm cây cảnh nghệ thuật: Diễn ra từ ngày 18/4 đến 2/5.
Quảng bá sản phẩm địa phương: Giới thiệu các sản phẩm tiêu biểu của xã Yên Đồng đến du khách.
Lễ hội Phủ Quảng Cung không chỉ là hoạt động chiêm bái tâm linh mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất Ninh Bình văn hiến.
Song Hồng
