Tối 19/4, tại xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình, Lễ hội Phủ Dầy 2026 chính thức khai mạc. Không chỉ tôn vinh giá trị Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, sự kiện còn trở thành điểm nhấn kết nối hài hòa giữa bản sắc văn hóa ngàn năm với khát vọng phát triển bền vững của địa phương trong kỷ nguyên mới.
Lễ hội Phủ Dầy gắn liền với sự tích Thánh Mẫu Liễu Hạnh – một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Quần thể di tích Phủ Dầy được xây dựng trên vùng đất được coi là nơi Thánh Mẫu giáng sinh lần thứ hai, đồng thời là trung tâm thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, phản ánh mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Quang cảnh buổi lễ
Quần thể di tích lịch sử – văn hóa Phủ Dầy hiện có hơn 20 công trình đền, phủ, chùa, lăng, miếu; trong đó tiêu biểu là Phủ Tiên Hương, Phủ Vân Cát và Lăng Mẫu – đều đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia. Lễ hội Phủ Dầy và nghi lễ Chầu văn của người Việt đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đặc biệt, “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016.
Lễ hội Phủ Dầy năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 24/4 (tức từ mùng 3 đến mùng 8/3 âm lịch) với nhiều hoạt động văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Ngay trong tối khai mạc diễn ra chương trình dâng hương và các hoạt động văn hóa, thể thao tại các điểm di tích.
Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều nghi lễ truyền thống quan trọng được tổ chức như: Liên hoan nghệ thuật hát Chầu văn (ngày 20/4); lễ rước Mẫu thỉnh kinh từ Phủ Vân Cát lên chùa Báng và lễ rước đuốc (ngày 21/4); lễ rước từ Phủ Tiên Hương lên chùa Tiên Hương, thi đấu cờ người (ngày 22/4); cùng hội kéo chữ (Hoa trượng hội) với các bộ chữ “Mẫu nghi thiên hạ”, “Quốc thái dân an” diễn ra trong các ngày 23 – 24/4.
Bên cạnh phần lễ trang nghiêm, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa dân gian như hầu đồng, hát văn, hát chèo, múa lân – sư – rồng, trống hội, thả rồng bay… thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.
Ông Phạm Thành Lợi, Chủ tịch UBND xã Vụ Bản
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Phạm Thành Lợi, Chủ tịch UBND xã Vụ Bản cho biết, điểm mới của Lễ hội Phủ Dầy 2026 là sự giao thoa hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Địa phương đã chủ động đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý, đồng thời quy hoạch lại không gian lễ hội, tổ chức phân luồng giao thông khoa học, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và trải nghiệm cho du khách.
“Chúng tôi quyết tâm xây dựng Lễ hội Phủ Dầy trở thành điểm gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc của văn hóa Việt”, ông Phạm Thành Lợi nhấn mạnh.
Để lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, Ban tổ chức đề nghị người dân và du khách thực hiện nghiêm các quy định về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường. Đây không chỉ là yêu cầu trong tổ chức lễ hội mà còn là trách nhiệm chung trong gìn giữ di sản, đồng thời tạo nền tảng thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh của địa phương.
Lễ hội năm nay tiếp tục tái hiện sinh động các nghi lễ truyền thống như rước Mẫu thỉnh kinh, hầu đồng, hát chầu văn… trong không gian linh thiêng, giàu bản sắc. Bên cạnh phần lễ trang trọng, phần hội diễn ra với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật dân gian phong phú, tạo sức hấp dẫn đối với du khách.
Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, Lễ hội Phủ Dầy không ngừng được bảo tồn, kế thừa và phát triển, trở thành một trong những lễ hội lớn của cả nước. Sự kiện không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Thiên Bản mà còn thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tâm linh của tỉnh Ninh Bình.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng đánh trống khai hội
Để đảm bảo công tác tổ chức, xã Vụ Bản đã triển khai đồng bộ các phương án như quy hoạch không gian lễ hội, phân luồng giao thông, đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, điều hành.
Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, Lễ hội Phủ Dầy 2026 được kỳ vọng góp phần quảng bá mạnh mẽ hình ảnh vùng đất Thiên Bản giàu truyền thống tới bạn bè trong nước và quốc tế, trở thành động lực quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.
Một số hình ảnh tại buổi lễ:
Song Hồng
