Hòa trong tiếng nhạc ngũ âm rộn rã, Hội đua bò Chùa Rô (xã An Cư, tỉnh An Giang) chính thức khai hội với màn tranh tài của 32 đôi bò chiến giữa thửa ruộng ngập bùn nước. Không chỉ là đấu trường thượng võ tôn vinh kỹ nghệ điều khiển bừa điêu luyện của các tài xế Khmer, ngày hội còn lan tỏa vẻ đẹp nhân văn qua hoạt động tiếp sức học sinh vượt khó học giỏi và hội thi ảnh nghệ thuật. Sự kiện khép lại bằng nghi thức cấy mạ truyền thống của chư tăng và phật tử, tái hiện trọn vẹn nét đẹp văn hóa “ngưu gieo” cùng ước vọng mùa màng no ấm nơi vùng đất Bảy Núi.
Quang cảnh lễ hội
Sáng 13/9, không khí lễ hội ngập tràn xã An Cư (tỉnh An Giang) trong tiếng trống dồn dập và điệu nhạc ngũ âm rộn rã, đánh dấu sự mở màn của Hội đua bò Chùa Rô. Sự kiện văn hóa – thể thao truyền thống năm nay do UBND xã An Cư phối hợp cùng Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV10) và Báo Giáo dục & Thời đại tổ chức, góp phần quảng bá nét văn hóa đặc sắc của vùng đất Bảy Núi đến đông đảo khán giả cả nước.
Quang cảnh lễ hội
Khi thửa ruộng trở thành đấu trường thượng võ
Từ tờ mờ sáng, dòng người từ các phường Tịnh Biên, Chi Lăng và xã Núi Cấm đã đổ về chùa Rô cổ kính. Tại lòng chảo đường đua ngập nước, 32 đôi bò xuất sắc nhất đã sẵn sàng tranh tài cùng các tài xế dạn dạn sương gió.
Cuộc đua bò diễn ra theo thể thức hai vòng: vòng ‘Hô’ đi thong thả giữ sức và vòng ‘Thả’ tăng tốc bứt phá. Ngay khi có hiệu lệnh từ trọng tài, người điều khiển thúc nhẹ cán xoa, điều khiển cặp bò lao nhanh trên sới bùn ngập nước. Kỹ năng giữ thăng bằng trên chiếc bừa gỗ cùng sự kết hợp ăn ý giữa người và vật ở tốc độ cao chính là yếu tố quyết định chiến thắng và tạo nên sức hút lớn cho giải đua.
“Đua bò Chùa Rô không chỉ cần sức mạnh của cặp bò hay sự dẻo dai của tài xế. Nó đòi hỏi sự thấu hiểu tuyệt đối giữa người và vật. Bò hiểu tiếng hô của người, còn người cảm nhận được từng nhịp thở của bò trên sới bùn.” ,một lão nông phum An Cư chia sẻ.
Nhịp đập văn hóa và tình người phương Nam
Bên cạnh các trận đua kịch tính, ngày hội năm nay còn diễn ra Hội thi ảnh nghệ thuật, quy tụ đông đảo phóng viên và nhiếp ảnh gia trên cả nước. Nhiều khoảnh khắc ấn tượng như bước phi nước đại của đôi bò, nhịp sống phum sóc cùng chân dung người điều khiển bừa đã được ghi lại trọn vẹn qua từng góc máy.
BTC trao xe đạp và tiền mặt cho các cháu học sinh thuộc hộ nghèo, có mẹ cha là người khuyết tật.
Bên cạnh đó, chương trình ‘Nâng bước em đến trường’ diễn ra ấm áp ngay tại sân chùa. Ban tổ chức đã trao tặng xe đạp và tiền mặt hỗ trợ các em học sinh nghèo, có cha mẹ là người khuyết tật, cùng nhiều phần quà ý nghĩa cho học sinh Khmer hiếu học, góp phần gieo niềm tin và tiếp sức cho các em bước vào năm học mới
Đại diện Bộ đội biên phòng tỉnh An Giang trao quà cho các em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Sau những trận tranh tài gay kịch, chiếc cúp Vô địch của nhà tài trợ kim cương Phân bón Cà Mau đã tìm được chủ nhân xuất sắc với đôi bò mang số đeo 08 của ông Nguyễn Thanh Tùng. Sự kết hợp giữa kỹ thuật điêu luyện và sức bền ngoạn mục của đôi bò chiến đã chinh phục hoàn toàn khán giả. Ở hạng mục nghệ thuật, bức ảnh bắt trọn khoảnh khắc đôi bò phi nước đại giữa làn sóng nước bắn tung tóe cũng ghi danh vị trí cao nhất.
Mùa gieo hạt sau tiếng pháo hội
Ngay khi trận chung kết khép lại, đường đua rực lửa nhường chỗ cho một khoảng lặng linh thiêng: Nghi thức cấy mạ truyền thống. 30 vị sư cùng 30 người dân Khmer tay cầm mạ non bước xuống ruộng. Những cây mạ xanh mướt được gieo thẳng đều tăm tắp xuống lớp bùn vừa được xới tung bởi guốc bò.
Tiếng cười nói rộn rã hòa cùng màu áo vàng tươi của chư tăng giữa cánh đồng thốt nốt đã vẽ nên bức tranh ngày mùa ấm no, thanh bình. Đua bò vốn khởi nguồn từ phong tục “ngưu gieo” – người dân mang bò đến giúp nhà chùa cày bừa ruộng Phật. Từ nét đẹp lao động ấy, môn thể thao cổ truyền ra đời và được gìn giữ qua nhiều thế hệ tại Chùa Rô.
Hội đua bò Chùa Rô lần thứ 12 khép lại thành công tốt đẹp, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng người dân phum sóc và du khách thập phương. Sự kiện không chỉ góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer mà còn quảng bá hình ảnh vùng đất Bảy Núi, An Giang.
Bảo Phong-Trần Luỹ
——
Hội đua bò chùa Rô năm nay có 32 đôi bò đến từ các phường Tịnh Biên, Chi Lăng
Xã Núi Cấm và xã An Cư tham gia.
Qua 32 trận thi đấu, đôi bò số đeo 08 của ông Nguyễn Thanh Tùng (P. Núi Cấm) xuất sắc đoạt giải Nhất nhận cúp, cờ và số tiền thưởng 30 triệu đồng, giải Nhì trị giá 25 triệu đồng thuộc về đôi bò của ông Nguyễn Thành Tài (cũng là cha ông Tùng), giải Ba trị giá 20 triệu thuộc về đôi bò của ông Thái Bình Nguyên (P.Chi Lăng) giải Tư trị giá 15 triệu đồng đồng cho đôi bò của nữ chủ nhân duy nhất tham gia hội thi Nguyễn Thị Thúy Ngọc đến từ xã An Cư . Ban tổ chức còn trao 4 giải Khuyến khích (mỗi giải 8 triệu đồng) và 1 giải dành riêng cho Người điều khiển bò xuất sắc trị giá 5 triệu đồng.
