Khi đàn ông cũng cần được thấu hiểu: Bản lĩnh không có nghĩa là không biết mệt mỏi

Người mạnh mẽ cũng cần một lời hỏi thăm. Bởi phía sau những trách nhiệm và vai trò quen thuộc, đàn ông cũng có những lúc mệt mỏi, lo lắng và cần được sẻ chia.

Picture1 8

Ảnh minh họa có sự hỗ trợ của AI

Nếu ngày 8/3, nhiều người đàn ông tất bật chuẩn bị hoa, quà và những lời chúc dành cho phụ nữ thì đến ngày 19/11, đôi khi chính họ lại phải nhắc khéo: “Hôm nay cũng là ngày của chúng tôi đấy nhé!”.

Câu chuyện vui ấy phần nào cho thấy Ngày Quốc tế Nam giới chưa được nhiều người chú ý. Nhưng điều đáng nói không nằm ở chuyện đàn ông có được tặng hoa hay nhận quà hay không. Quan trọng hơn, những đóng góp, trách nhiệm và cả những áp lực mà họ phải đối mặt trong cuộc sống đã được nhìn nhận thấu đáo hay chưa?

Từ lâu, đàn ông Việt Nam thường được gắn với vai trò trụ cột gia đình. Người đàn ông phải lo kinh tế, có công việc ổn định, biết bảo vệ người thân và không dễ dàng gục ngã trước khó khăn. Những quan niệm ấy hình thành qua nhiều thế hệ, phần nào xuất phát từ trách nhiệm và những giá trị tốt đẹp trong gia đình. Tuy nhiên, khi trở thành những đòi hỏi mặc định, chúng cũng có thể khiến không ít người cảm thấy mình luôn phải gồng lên để đáp ứng.

Một người cha mất việc không chỉ lo chuyện thu nhập mà còn có thể day dứt vì nghĩ mình chưa làm tròn trách nhiệm với gia đình. Một người chồng gặp khó khăn trong công việc đôi khi chọn cách im lặng, không muốn kể với vợ con vì sợ mọi người lo lắng. Họ vẫn đi làm, vẫn lo toan những việc thường ngày, dù trong lòng có những chuyện chưa biết chia sẻ cùng ai.

Không phải đàn ông không cần được quan tâm. Nhưng suy nghĩ “đàn ông phải mạnh mẽ” đôi khi khiến họ ngại nói ra những điều mình đang trải qua. Người xung quanh cũng dễ cho rằng họ đủ khả năng tự xoay xở, nên ít khi chủ động hỏi han.

Trong khi đó, vai trò của người đàn ông trong gia đình đang có nhiều thay đổi. Không còn chỉ là người kiếm tiền chính, ngày càng có những người chồng cùng vợ chăm sóc con cái, làm việc nhà, lo cho cha mẹ hai bên. Có người chủ động xin nghỉ phép để chăm vợ khi sinh con, sắp xếp lại công việc đưa đón con đi học, học nấu ăn hoặc cùng vợ bàn bạc việc chăm sóc gia đình. Những việc ấy không cần được xem là sự hy sinh hay thành tích đặc biệt. Đó đơn giản là trách nhiệm của mỗi thành viên và cũng là cách một gia đình cùng nhau vun đắp cuộc sống.

Bởi vậy, không nên lấy hình ảnh người đàn ông thành đạt, thu nhập cao, có thể cáng đáng mọi việc làm thước đo duy nhất để đánh giá một con người. Giá trị của họ còn thể hiện ở cách sống, cách đối xử với người thân, thái độ trong công việc và trách nhiệm với cộng đồng.

Nam giới khuyết tật cũng cần được nhìn nhận công bằng

Với nam giới khuyết tật, những khuôn mẫu về vai trò đàn ông đôi khi còn tạo thêm rào cản. Họ cũng được kỳ vọng phải tự lập, có nghề nghiệp, thu nhập và khả năng chăm lo cho gia đình. Nhưng khi có khuyết tật, một số người có thể phải đối diện với những nghi ngại ngay từ khi chưa có cơ hội chứng minh năng lực.

Trong tuyển dụng, có người bị đánh giá qua dạng tật hoặc khả năng vận động thay vì chuyên môn và kinh nghiệm. Trong đời sống tình cảm, định kiến cho rằng người khuyết tật khó lập gia đình, khó làm chồng, làm cha hoặc không thể tự chăm sóc người thân vẫn tồn tại ở một bộ phận cộng đồng. Đáng chú ý, những suy nghĩ ấy đôi khi xuất phát từ chính người thân, với mong muốn bảo vệ hoặc lo lắng cho họ. Nhưng sự bao bọc quá mức có thể vô tình tước đi cơ hội tự lựa chọn và quyết định cuộc sống.

Một người đàn ông sử dụng xe lăn không mặc nhiên không thể làm việc, chăm sóc con cái hay quán xuyến gia đình. Người khiếm thị, khiếm thính hoặc có dạng khuyết tật khác cũng có năng lực, thế mạnh và nhu cầu riêng. Có người làm việc trong lĩnh vực công nghệ, thiết kế, giáo dục, dịch vụ; có người cần điều chỉnh môi trường làm việc, sử dụng công nghệ hỗ trợ, nhưng cũng có người chỉ cần được đánh giá công bằng như những ứng viên khác.

Không nên mặc định người đàn ông khuyết tật là đối tượng cần được thương cảm. Cũng không nên đặt lên vai họ yêu cầu phải nỗ lực phi thường để chứng minh giá trị. Họ có quyền học tập, làm việc, yêu, kết hôn, làm cha, theo đuổi nghề nghiệp hoặc lựa chọn cuộc sống độc lập theo khả năng và nguyện vọng của mình.

Muốn những quyền ấy trở thành hiện thực, lời động viên thôi chưa đủ. Cơ hội việc làm, môi trường sống và làm việc có khả năng tiếp cận, dịch vụ hỗ trợ phù hợp cùng sự thay đổi trong nhận thức cộng đồng mới là những điều có ý nghĩa thiết thực. Một người khuyết tật cần được trao cơ hội và điều kiện cần thiết để phát huy năng lực, thay vì bị quyết định thay chỉ vì người khác cho rằng họ không thể.

Ở chiều ngược lại, cũng có những người đàn ông đang đảm nhận vai trò chăm sóc người thân khuyết tật. Họ vừa phải bảo đảm thu nhập, vừa lo việc chăm sóc cha mẹ, vợ hoặc con. Không phải gia đình nào cũng có điều kiện thuê người hỗ trợ hay tiếp cận dịch vụ chăm sóc phù hợp. Nếu thiếu sự chia sẻ của các thành viên khác và sự hỗ trợ từ cộng đồng, công việc này có thể trở thành gánh nặng kéo dài. Đây cũng là nhóm cần được quan tâm khi bàn về trách nhiệm chăm sóc và chính sách an sinh.

Bình đẳng giới cần bắt đầu từ sự chia sẻ

Trong nhiều năm, khi nói đến bình đẳng giới, sự quan tâm thường tập trung vào những bất bình đẳng mà phụ nữ phải đối mặt. Điều đó hoàn toàn cần thiết. Tuy nhiên, bình đẳng giới cũng đòi hỏi chúng ta nhìn lại những khuôn mẫu đang tạo áp lực cho nam giới.

Đàn ông không nhất thiết phải là người có thu nhập cao nhất trong gia đình. Người cha dành thời gian chăm con, người chồng chia sẻ việc nhà hay người đàn ông lựa chọn công việc phù hợp với khả năng của mình không đáng bị đánh giá bằng những quan niệm cũ. Phụ nữ cũng không nên mặc nhiên đảm nhận phần lớn việc chăm sóc gia đình chỉ vì đó được xem là thiên chức.

Trong mỗi gia đình, công việc, thu nhập, chăm sóc con cái và cha mẹ cần được bàn bạc, phân chia dựa trên điều kiện thực tế của các thành viên. Không ai nên phải gánh tất cả chỉ vì giới tính của mình. Sự bình đẳng cũng không có nghĩa là mọi người phải làm những việc giống nhau, mà là mỗi người đều có tiếng nói, có trách nhiệm và được tôn trọng trong những lựa chọn của mình.

Ngày Quốc tế Nam giới 19/11 không nhất thiết phải trở thành một ngày lễ với nhiều hoạt động hình thức. Đôi khi, dịp này chỉ cần nhắc chúng ta quan tâm hơn đến người cha, người chồng, người anh, người em hay đồng nghiệp nam. Một lời hỏi thăm khi họ gặp khó khăn, sự chia sẻ trong công việc gia đình, hay thái độ tôn trọng trước lựa chọn cá nhân có thể ý nghĩa hơn những lời chúc theo thông lệ.

Với nam giới khuyết tật, sự quan tâm ấy càng cần đi cùng cơ hội thực chất để họ học tập, làm việc, xây dựng gia đình và tự quyết định cuộc sống. Với những người đàn ông đang chăm sóc người thân khuyết tật, đó là sự chia sẻ trách nhiệm và những dịch vụ hỗ trợ đủ thiết thực để họ không phải đơn độc xoay xở.

Đàn ông có thể mạnh mẽ, có trách nhiệm và là chỗ dựa cho những người thân yêu. Nhưng điều đó không có nghĩa họ phải im lặng trước mọi khó khăn, hay lúc nào cũng phải tỏ ra mình ổn. Có những lúc, họ cũng cần được lắng nghe, được hỏi han và được san sẻ.

Có lẽ, ý nghĩa gần gũi nhất của Ngày Quốc tế Nam giới là để mỗi người hiểu rằng: sự quan tâm không nên dành riêng cho một giới nào, và không ai phải gồng mình chỉ để đáp ứng những khuôn mẫu mà xã hội đặt lên vai mình.

Chúc mừng Ngày Quốc tế Đàn ông (hay còn gọi là Ngày Quốc tế Nam giới) 19/11!

Huy Hùng

Bài viết liên quan

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Lên đầu trang