Chiều ngày 14/10/2026, tại Hà Nội, Hội Người mù Việt Nam tổ chức Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 với chủ đề “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”. Chương trình đồng thời giới thiệu sách giáo khoa, giáo trình điện tử dễ tiếp cận, phát động phong trào học tập số và trao tặng thiết bị công nghệ hỗ trợ học tập cho học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.
Tham dự chương trình có ông Nguyễn Văn Hanh, Phó Trưởng ban Ban Công tác hội quần chúng – UBTW MTTQ Việt Nam; bà Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện; bà Đinh Thị Thụy, Trưởng phòng khuyết tật Cục Bảo trợ xã hội Bộ Y tế; bà Vũ Dương Thúy Ngà, nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Trưởng ban Giám khảo cuộc thi; bà Đào Thu Hương, cán bộ Quyền Người khuyết tật, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP); ông Phạm Việt Thu, Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức cuộc thi; ông Đinh Thanh Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Người mù Việt Nam; bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, Phó trưởng Ban Tổ chức cuộc thi; cùng đại diện các cơ sở giáo dục, tổ chức và đơn vị đồng hành.
Bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù phát biểu khai mạc
Khẳng định vai trò của văn hóa đọc đối với người khiếm thị
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Đinh Việt Anh, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, nhấn mạnh: Từ khi thành lập đến nay, Hội luôn quan tâm phát triển văn hóa đọc, coi đây là phương thức quan trọng giúp người khiếm thị tiếp cận thông tin, mở rộng kiến thức, nâng cao kỹ năng, phát triển tư duy, nuôi dưỡng tâm hồn và hoàn thiện nhân cách.
Theo bà Đinh Việt Anh, sách không chỉ đem đến tri thức mà còn nuôi dưỡng ước mơ, nghị lực và khát vọng vươn lên, giúp người khiếm thị học tập, phát triển bản thân và tích cực đóng góp cho gia đình, xã hội.
Từ năm 2020, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tạo điều kiện, Hội Người mù Việt Nam đã trở thành đơn vị đầu mối triển khai Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc dành cho học sinh, sinh viên khiếm thị. Qua các năm, cuộc thi đã tạo sân chơi bổ ích để các em chia sẻ tình yêu sách, thể hiện khả năng tư duy, sáng tạo và truyền cảm hứng đọc sách đến bạn bè, cộng đồng.
Cuộc thi năm 2026 tiếp tục được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội mới. Bên cạnh sách chữ nổi Braille và sách nói, sách điện tử, phần mềm đọc màn hình và các công cụ công nghệ đang góp phần đổi mới phương thức đọc, học tập, tìm kiếm thông tin của người khiếm thị.
Đánh giá về ý nghĩa của cuộc thi, bà Đinh Việt Anh cho rằng giá trị mà các em nhận được không chỉ là kết quả hay sự ghi nhận, mà còn là kiến thức, kỹ năng, cảm hứng và niềm vui khi chia sẻ những điều tốt đẹp từ sách. Mỗi cuốn sách hay có thể mở ra một con đường mới; mỗi câu chuyện ý nghĩa có thể tiếp thêm ý chí, nghị lực; mỗi sáng kiến thiết thực có thể giúp nhiều người tiếp cận tri thức thuận lợi hơn.
Bà Vũ Dương Thúy Ngà, Trưởng ban Giám khảo phát biểu tại chương trình
Đánh giá về chất lượng và dấu ấn của cuộc thi, bà Vũ Dương Thúy Ngà, Trưởng ban Giám khảo, cho rằng cuộc thi đã trở thành sân chơi ý nghĩa, bổ ích, giúp học sinh, sinh viên khiếm thị thể hiện tình yêu đọc sách, bồi đắp tri thức và thêm niềm tin để bước vào cuộc sống. Theo bà, các bài dự thi không chỉ giới thiệu những cuốn sách hay mà còn góp phần lan tỏa những giá trị của tác phẩm văn học, khoa học; thể hiện sự sáng tạo qua nhiều hình thức như bài viết, audio và video.
Bà Vũ Dương Thúy Ngà cũng đánh giá cao những sáng kiến, mô hình phát triển văn hóa đọc trong trường học và cộng đồng do các em đề xuất, trong đó có những ý tưởng đã được triển khai thành hoạt động cụ thể. Bà bày tỏ mong muốn cuộc thi tiếp tục được duy trì, mở rộng đối tượng tham gia, để ngày càng có thêm nhiều người khiếm thị được tiếp cận thông tin, tri thức và cùng lan tỏa tình yêu sách. Theo bà, sách góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển trí tuệ, bồi đắp nghị lực sống và khích lệ mỗi người không ngừng hoàn thiện bản thân.
Bà Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện phát biểu tại Chương trình
Ghi nhận nỗ lực triển khai cuộc thi, bà Nguyễn Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất bản và Thư viện, bày tỏ xúc động khi tham dự chương trình, được theo dõi những hình ảnh và lắng nghe chia sẻ tâm huyết của các em học sinh, sinh viên khiếm thị. Bà chúc mừng Hội Người mù Việt Nam tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026, đồng thời mong muốn các em tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu sách, phát huy tinh thần học tập và lan tỏa tri thức ngày càng sâu rộng trong cộng đồng.
Bà Nguyễn Thu Hiền cũng ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động và nỗ lực của Hội Người mù Việt Nam trong việc hưởng ứng, triển khai cuộc thi. Theo thông tin được nêu tại chương trình, năm 2026 Hội đã tham gia với 119 bài dự thi; bà gửi lời chúc mừng các thí sinh, đặc biệt là em Nguyễn Hữu Khánh, đồng thời bày tỏ mong muốn các cơ quan, đơn vị tiếp tục phối hợp, đồng hành để thúc đẩy phát triển văn hóa đọc và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh, sinh viên khiếm thị.
Vinh danh 14 thí sinh đạt giải
Tại chương trình, Hội Người mù Việt Nam tổng kết kết quả và công bố quyết định khen thưởng, tặng giấy chứng nhận cho 14 thí sinh đạt giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026.
Theo Quyết định số 309/QĐ-HNM ngày 08/10/2026 của Ban Thường vụ Hội Người mù Việt Nam, cơ cấu giải thưởng gồm 1 giải Nhất, 2 giải Nhì, 3 giải Ba và 8 giải Khuyến khích, với tổng giá trị tiền thưởng 8,8 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa.
Giải Nhất thuộc về em Nguyễn Hữu Khánh, lớp 10KT, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, Hội Người mù thành phố Hà Nội.
Hai giải Nhì được trao cho em Ca Ngô Thanh Hằng, học sinh Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền, thuộc Hội Người mù thành phố Đà Nẵng, và em Lê Văn Thịnh, học sinh Trường THCS Tân Sơn, thuộc Hội Người mù tỉnh Thanh Hóa.
Ba giải Ba thuộc về em Nguyễn Văn Duy Phương, sinh viên Trường Đại học Văn Hiến, Hội Người mù thành phố Đà Nẵng; em Nguyễn Thị Ái Loan, học sinh Trường THPT Mai Thúc Loan, Hội Người mù tỉnh Hà Tĩnh; và em Nguyễn Gia Khánh, sinh viên Trường Đại học Hồng Đức, Hội Người mù tỉnh Thanh Hóa.
Tám giải Khuyến khích được trao cho các thí sinh: Huỳnh Ngọc Lê Oanh, Đỗ Nam Khánh, Võ Thị Ly Na, Phạm Thành Lê, Chu Thị Thảo, Mai Thành Doanh, Lê Văn Tự và Lư Sĩ Quý.
Kết quả cuộc thi ghi nhận sự nỗ lực, tinh thần ham học hỏi và khả năng sáng tạo của học sinh, sinh viên khiếm thị trên cả nước. Những bài dự thi không chỉ thể hiện tình yêu đối với sách mà còn góp phần lan tỏa thông điệp về nghị lực học tập, ý chí vươn lên và khát vọng tiếp cận tri thức bình đẳng.
Việc biểu dương, khen thưởng kịp thời cũng là nguồn động viên để các em tiếp tục duy trì thói quen đọc sách, phát huy năng lực cá nhân và trở thành những hạt nhân tích cực trong phong trào phát triển văn hóa đọc tại trường học, tổ chức Hội và cộng đồng.
Em Nguyễn Hữu Khánh, thí sinh đạt giải Nhất chia sẻ tại Chương trình
Từ trang sách đến ước mơ lan tỏa tri thức bằng công nghệ
Chia sẻ tại chương trình, em Nguyễn Hữu Khánh, thí sinh đạt giải Nhất, cho biết sách đã đồng hành cùng em trong hành trình học tập, giúp em mở rộng hiểu biết và cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống. Em bày tỏ lòng biết ơn đối với Hội Người mù Việt Nam, thầy cô và đặc biệt là gia đình đã luôn quan tâm, động viên, tạo điều kiện để em học tập và theo đuổi ước mơ.
Khánh kể rằng chiếc máy tính do bố mẹ dành dụm để tặng đã giúp em tiếp cận công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), tìm kiếm những cuốn sách hay, tác phẩm phù hợp cũng như nguồn tri thức mà trước đây em chưa có điều kiện tiếp cận kịp thời. Từ trải nghiệm đó, em mong muốn xây dựng một kênh đọc sách có ứng dụng AI nhằm hỗ trợ việc đọc và lan tỏa lợi ích của công nghệ, để nhiều người có hoàn cảnh tương tự có thêm cơ hội học tập, phát triển bản thân và tự tin theo đuổi ước mơ.
Em Nguyễn Hữu Khánh cũng gửi lời cảm ơn tới các tổ chức, thầy cô và gia đình đã đồng hành trên chặng đường học tập. Câu chuyện của em cho thấy khi sách dễ tiếp cận được kết hợp với công nghệ phù hợp và sự hỗ trợ kịp thời, người khiếm thị có thể chủ động hơn trong việc học tập, tìm kiếm thông tin và nuôi dưỡng những dự định có ích cho cộng đồng.
Em Lê Đức Minh, học sinh Trường THPT Bắc Thăng Long, đã thao tác sử dụng sách điện tử dễ tiếp cận
Giới thiệu sách giáo khoa điện tử dễ tiếp cận – mở rộng cơ hội học tập
Một nội dung trọng tâm của chương trình là chia sẻ về quá trình xây dựng, phát triển nguồn sách giáo khoa và giáo trình điện tử dễ tiếp cận dành cho học sinh, sinh viên khiếm thị.
Thực tế cho thấy, việc bảo đảm tài liệu học tập đầy đủ, kịp thời và phù hợp vẫn là một thách thức đối với người khiếm thị. Trong khi học sinh sáng mắt có thể sử dụng sách in theo yêu cầu của nhà trường, học sinh khiếm thị có thể gặp khó khăn khi tài liệu chưa được chuyển đổi sang chữ nổi Braille hoặc định dạng điện tử tương thích với công nghệ hỗ trợ.
Trước yêu cầu đó, Hội Người mù Việt Nam đã phối hợp với Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục cùng Trung tâm Sao Mai vì người mù triển khai các hoạt động cung cấp tài liệu học tập dễ tiếp cận cho người khuyết tật chữ in tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Quỹ Người khuyết tật toàn cầu và Hiệp hội Sách dễ tiếp cận (ABC).
Đến nay, 352 đầu sách giáo khoa và giáo trình trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học đã được chuyển đổi sang định dạng điện tử EPUB, góp phần mở rộng nguồn học liệu phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu của người khiếm thị.
Tại chương trình, đại diện đơn vị thực hiện đã giới thiệu những ưu điểm của sách điện tử dễ tiếp cận định dạng EPUB3. Với cấu trúc rõ ràng theo chương, mục và các cấp tiêu đề, người dùng có thể nhanh chóng di chuyển đến nội dung cần đọc, tìm kiếm từ khóa và ôn tập kiến thức. Những hình ảnh quan trọng được bổ sung mô tả bằng lời; các bảng biểu phức tạp được xử lý theo hướng thuận tiện hơn cho việc tiếp cận bằng công nghệ hỗ trợ.
Sách điện tử có thể được sử dụng thông qua phần mềm đọc màn hình hoặc điều chỉnh cách hiển thị văn bản tùy theo thiết bị và nhu cầu của người đọc. Nhờ đó, học sinh, sinh viên khiếm thị có thể chủ động đọc trước bài học, tra cứu tài liệu, ôn tập và nghiên cứu theo tốc độ của bản thân.
Chương trình cũng giới thiệu các công cụ hỗ trợ đọc sách điện tử như Sao Mai ReadMate và Dolphin EasyReader, đồng thời hướng dẫn người học tiếp cận Thư viện sách tiếp cận do Trung tâm Sao Mai vì người mù quản lý. Việc khai thác tài liệu được định hướng tuân thủ các quy định về bản quyền, Hiệp ước Marrakesh và pháp luật Việt Nam liên quan đến quyền tiếp cận tác phẩm đã xuất bản của người khuyết tật chữ in.
Minh họa trực tiếp tại chương trình, em Lê Đức Minh, học sinh Trường THPT Bắc Thăng Long, đã thao tác sử dụng sách điện tử dễ tiếp cận. Qua phần thực hành, người tham dự có thể theo dõi cách người học tiếp cận nội dung sách bằng công cụ hỗ trợ, di chuyển giữa các mục, phóng to văn bản, điều chỉnh màu sắc và sử dụng chức năng đọc nội dung thành tiếng. Phần trình diễn cho thấy sách điện tử không chỉ giúp học sinh tiếp cận tài liệu thuận tiện hơn mà còn góp phần tạo môi trường học tập bình đẳng, chủ động và phù hợp với nhu cầu đa dạng của người học.
Phát động phong trào học tập số trong học sinh, sinh viên khiếm thị
Từ hoạt động giới thiệu học liệu điện tử, chương trình tiếp tục phát động phong trào học tập số trong học sinh, sinh viên khiếm thị, hướng tới xây dựng thói quen tự học, nâng cao kỹ năng công nghệ và chủ động tiếp cận tri thức trong môi trường số.
Thông điệp được đưa ra là mỗi học sinh, sinh viên cần tích cực làm quen với sách điện tử dễ tiếp cận, rèn luyện kỹ năng sử dụng máy tính, điện thoại thông minh và phần mềm hỗ trợ; biết khai thác công nghệ để đọc sách, học tập, nghiên cứu, ôn tập và mở rộng hiểu biết.
Đối với những em chưa thành thạo các công cụ công nghệ, sự hướng dẫn của thầy cô, gia đình, bạn bè và các đơn vị hỗ trợ có vai trò quan trọng. Việc giúp các em từng bước làm chủ thiết bị và phần mềm không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng cho quá trình học tập suốt đời.
Phong trào học tập số cũng đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp giữa tổ chức Hội, cơ sở giáo dục, gia đình và các đối tác phát triển, nhằm đưa nguồn học liệu dễ tiếp cận vào thực tế giảng dạy, học tập; đồng thời tiếp tục mở rộng số lượng sách, tài liệu và công cụ hỗ trợ phù hợp với người khiếm thị.
Trao tặng thiết bị công nghệ, tiếp thêm động lực học tập
Cùng với hoạt động tổng kết, trao giải và giới thiệu học liệu, chương trình còn trao tặng thiết bị công nghệ cho các tập thể, cá nhân học sinh, sinh viên khiếm thị có hoàn cảnh khó khăn.
Các thiết bị được hỗ trợ gồm máy tính xách tay, máy tính bảng iPad đã qua sử dụng và một số điện thoại thông minh. Trước khi trao tặng, các thiết bị đã được cài đặt, kiểm tra thử các phần mềm hỗ trợ đọc và nghe sách, nhằm bảo đảm khả năng phục vụ nhu cầu học tập của người sử dụng.
Đây là sự hỗ trợ thiết thực, góp phần giúp các em có thêm phương tiện tiếp cận sách điện tử, khai thác tài liệu học tập và rèn luyện kỹ năng số. Đối với học sinh, sinh viên khiếm thị, một thiết bị phù hợp kết hợp với nguồn học liệu dễ tiếp cận có thể mở rộng đáng kể cơ hội tự học, nghiên cứu và tham gia các hoạt động giáo dục.
Toàn cảnh Chương trình
Tiếp tục lan tỏa văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập bình đẳng
Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026 không chỉ là dịp ghi nhận những thí sinh có thành tích nổi bật mà còn góp phần khẳng định vai trò của văn hóa đọc trong việc phát triển năng lực, nuôi dưỡng khát vọng và thúc đẩy cơ hội học tập bình đẳng cho người khiếm thị.
Thông qua cuộc thi, hoạt động giới thiệu sách điện tử dễ tiếp cận, phát động phong trào học tập số và trao tặng thiết bị công nghệ, Hội Người mù Việt Nam tiếp tục thúc đẩy việc kết nối các nguồn lực nhằm hỗ trợ người khiếm thị chủ động tiếp cận thông tin, nâng cao kỹ năng và phát huy tiềm năng của bản thân.
Tại chương trình, Hội Người mù Việt Nam bày tỏ sự trân trọng đối với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Xuất bản và Thư viện, Kênh Cùng bạn đọc sách – Nâng tầm trí tuệ Việt, Thư viện Hạnh phúc, UNDP, Hiệp hội Sách dễ tiếp cận, các nhà tài trợ và những đơn vị, cá nhân đã đồng hành trong việc phát triển văn hóa đọc, xây dựng kho học liệu dễ tiếp cận và hỗ trợ học sinh, sinh viên khiếm thị.
Trong thời gian tới, sự phối hợp giữa các cấp Hội, cơ sở giáo dục, gia đình, thư viện, tổ chức xã hội và các đối tác sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc mở rộng nguồn sách, phát triển học liệu dễ tiếp cận và tạo môi trường thuận lợi cho người khiếm thị học tập suốt đời.
Với thông điệp “Lan tỏa văn hóa đọc, mở lối tri thức”, chương trình gửi gắm niềm tin rằng mỗi cuốn sách được tiếp cận, mỗi kỹ năng được rèn luyện và mỗi cơ hội học tập được mở ra sẽ góp phần giúp học sinh, sinh viên khiếm thị tự tin hơn trên hành trình chinh phục tri thức, phát triển bản thân và đóng góp tích cực cho xã hội.
PV
