Không chỉ là sự xót xa trước một người khuyết tật bị hành hung, điều cần thiết lúc này là những hành động cụ thể để bảo vệ em, hỗ trợ gia đình và thúc đẩy vụ việc được giải quyết khách quan, nghiêm minh theo pháp luật.
Bài viết nhận được rất nhiều quan tâm của bạn đọc (Ảnh chụp màn hình)
Sau bài báo “Bảo vệ người khuyết tật trước bạo lực: Đừng để sự vô cảm lấn át lòng nhân ái” của hai phóng viên Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt là Văn Thảo – Nhật Nam đăng ngay sau vụ việc em H. một người khuyết tật bị tấn công bạo lực, ngay lập tức thu hút được sự quan tâm của dư luận. Nhưng điều đáng quý hơn cả những lời xót xa, phẫn nộ là sự xuất hiện của những tổ chức, cá nhân sẵn sàng hành động, kết nối nguồn lực và đồng hành cùng gia đình em trên hành trình bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Ngày 21/10, những kết nối ấy đã dần trở thành những bước đi cụ thể.
Từ sự quan tâm đến hành động thiết thực
Phóng viên ĐHV làm việc với các cô giáo kỹ năng – tâm lý tại Blue Dragon (Ảnh nhóm phóng viên)
Sáng 21/10, phóng viên Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt đã có buổi gặp gỡ, trao đổi với đại diện Blue Dragon Children’s Foundation (Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh) về những nhu cầu hỗ trợ em H. và gia đình sau vụ việc em bị người đàn ông tên T. hành hung. Nội dung trao đổi tập trung vào việc hỗ trợ gia đình đưa em đi khám, giám định thương tích; đồng thời kết nối, trực tiếp trao đổi với cơ quan công an tại địa phương nơi em H. cư trú nhằm tìm hiểu trình tự, thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của em. Phóng viên cũng thông tin rằng Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam, và Tạp chí điện tử Đồng Hành Việt sẵn sàng hỗ trợ nếu gia đình có nhu cầu.
Đây không đơn thuần là việc hướng dẫn một số thủ tục. Với tổ chức và gia đình có người khuyết tật vừa trải qua biến cố, việc tiếp cận dịch vụ y tế, hoàn thiện hồ sơ, tìm hiểu quy trình pháp lý và làm việc với cơ quan chức năng có thể là những trở ngại không dễ vượt qua. Sự đồng hành đúng lúc có thể giúp tổ chức và gia đình hiểu rõ hơn những việc cần làm, biết tìm đến đâu và không phải đơn độc xoay xở trước những vấn đề vượt quá khả năng của mình. Việc khám và giám định thương tích có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá tình trạng sức khỏe, xác định những tổn thương nếu có và cung cấp căn cứ chuyên môn phục vụ quá trình xác minh vụ việc. Vì thế, điều cần thiết là em được chăm sóc y tế phù hợp, các thủ tục được thực hiện đúng quy định và những thông tin liên quan được ghi nhận khách quan.
Cùng với đó, việc trao đổi với cơ quan chức năng như công an nhằm góp phần chuyển tải thông tin, tìm hiểu nhu cầu hỗ trợ của gia đình và thúc đẩy việc tiếp nhận, xác minh, giải quyết vụ việc theo đúng thẩm quyền. Sự tham gia của báo chí và các tổ chức xã hội không thay thế trách nhiệm của cơ quan chức năng, nhưng có thể giúp gia đình tiếp cận các quyền hợp pháp và hạn chế nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong quá trình tìm kiếm sự bảo vệ.
Anh Phạm Văn Thành – Chủ tịch Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam thăm hỏi và động viên em H (Ảnh do anh Thành cung cấp)
Khi cộng đồng người khuyết tật lên tiếng
Đặc biệt, câu chuyện của H. cũng nhanh chóng nhận được sự quan tâm của anh Phạm Văn Thành, Chủ tịch Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam. Sau khi nắm bắt thông tin, anh Thành liên lạc với phóng viên và bày tỏ mong muốn đến bệnh viện thăm em. Chuyến thăm được thực hiện trong ngày 21/10, mang theo sự động viên của cộng đồng người khuyết tật dành cho một thanh niên khuyết tật đang cần được bảo vệ, hỗ trợ cả về thể chất lẫn tinh thần.
Tại bệnh viện, anh Phạm Văn Thành vô cùng xúc động khi chứng kiến em H. vẫn còn tình trạng “hoảng loạn”. Em cần được cô giáo hỗ trợ, trấn an tâm lý mới dần bình tĩnh trở lại. Hình ảnh ấy khiến người ta không khỏi day dứt. Đằng sau những thông tin về một vụ việc đang gây bức xúc là những tổn thương cần được quan tâm, chăm sóc. Em không chỉ cần được khám chữa bệnh mà còn cần cảm giác an toàn, sự tôn trọng và thời gian để ổn định tinh thần.
Bên cạnh đó, anh Thành cũng cho rằng, dù xuất phát từ lý do gì, các bên cũng cần bình tĩnh, tìm cách giải quyết thay vì dùng hành vi bạo lực. Bởi sự thiếu kiềm chế có thể khiến người đang có lý từ đúng thành sai. Đặc biệt, H. là người khuyết tật, mắc chứng CP, gần như không có khả năng phòng vệ chứ chưa nói đến tự vệ, nên việc hành hung H. là điều không thể chấp nhận được. Quan trọng hơn, mỗi người cần biết kiềm chế cảm xúc, lựa chọn cách ứng xử phù hợp, nhất là khi người đối diện ở trong hoàn cảnh yếu thế và khó có khả năng tự bảo vệ mình.
Chia sẻ với phóng viên, anh Phạm Văn Thành bày tỏ sự xót xa trước những gì em H. đã trải qua, đồng thời khẳng định Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam không thỏa hiệp với hành vi bạo lực và mong muốn cơ quan thực thi pháp luật sớm vào cuộc, làm rõ vụ việc, xử lý theo đúng quy định nếu có đủ căn cứ. Hội cũng lên án mạnh mẽ mọi hành vi bạo lực, xâm phạm thân thể, danh dự và nhân phẩm người khuyết tật; đề nghị cơ quan chức năng khẩn trương xác minh khách quan, toàn diện vụ việc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân.
Đó không phải là lời kêu gọi “trả đũa hay kết tội” khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Đó là tiếng nói đòi hỏi trách nhiệm, sự minh bạch và một cơ chế bảo vệ đủ mạnh để không ai có thể xem nhẹ sự an toàn, phẩm giá của người khuyết tật. Bởi như anh Thành nhấn mạnh: “Người khuyết tật không cần sự thương hại. Người khuyết tật cần được tôn trọng, được bảo vệ và được sống bình đẳng như mọi công dân khác.”
Với người khuyết tật vận động, mắc hội chứng CP (bại não) như H., những khó khăn trong vận động và khả năng tự bảo vệ có thể khiến em gặp thêm bất lợi khi đối diện với tình huống nguy hiểm. Nhưng khuyết tật không làm giảm đi phẩm giá của em, cũng không khiến quyền được an toàn của em trở nên ít quan trọng hơn bất kỳ ai.
Đặc biệt, thay mặt Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam, anh Phạm Văn Thành cam kết: “Ngay sau khi H. được điều trị khỏe mạnh, Hội sẽ tạo điều kiện hết sức để H. có thể theo học ngành nghề yêu thích là công nghệ thông tin và tìm kiếm cho H. cơ hội việc làm.” Lời cam kết ấy mở ra một hướng đồng hành xa hơn những hỗ trợ trước mắt. Bởi bảo vệ một người không chỉ là giúp em vượt qua biến cố hiện tại, mà còn là giữ gìn cơ hội để em tiếp tục học tập, phát triển năng lực và xây dựng tương lai.
Một sự việc đau lòng không nên trở thành dấu chấm hết cho những ước mơ của một người. Càng không thể để những tổn thương hôm nay tước đi cơ hội ngày mai của em.
Công lý không phải là sự trả đũa
Từ cuộc trao đổi với Blue Dragon Children’s Foundation đến chuyến thăm em H. của Chủ tịch Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam trong ngày 21/10, các hoạt động đều hướng đến một mục tiêu chung: hỗ trợ em và gia đình, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nạn nhân và góp phần thúc đẩy vụ việc được giải quyết đúng pháp luật. Và sự quan tâm của cộng đồng, dù chân thành đến đâu, cũng không thể thay thế việc xác minh và xử lý của cơ quan chức năng, có thẩm quyền.
Điều dư luận mong đợi lúc này là những tình tiết liên quan được làm rõ trên cơ sở chứng cứ khách quan; hành vi của những người có liên quan được xem xét đầy đủ; trách nhiệm pháp lý được xác định theo đúng quy định nếu có vi phạm. Đồng thời, sức khỏe, sự an toàn và quyền riêng tư của em H. cần được đặt ở vị trí ưu tiên. Đừng để một người khuyết tật và ngay cả gia đình họ phải liên tục kể lại những điều khiến mình sợ hãi chỉ để chứng minh rằng mình đã bị tổn thương. Cũng không nên biến hình ảnh đau đớn, hoảng loạn của em thành chất liệu cho những cuộc tranh cãi vô tận trên không gian mạng. Sự quan tâm chỉ thực sự có ý nghĩa khi không làm nạn nhân phải chịu thêm những tổn thương mới.
Cũng cần phân biệt rõ giữa yêu cầu thực thi công lý và sự phẫn nộ nhất thời. Công lý không được xây dựng bằng những lời xúc phạm, đe dọa hay sự kết tội thiếu căn cứ. Công lý phải được xây dựng bằng sự thật, chứng cứ, trình tự pháp luật và trách nhiệm được thực thi đến cùng. Điều đó không có nghĩa là im lặng trước bạo lực. Ngược lại, càng không chấp nhận bạo lực, chúng ta càng cần lên tiếng đúng cách, bảo vệ nạn nhân đúng cách và kiên trì yêu cầu các cơ quan có trách nhiệm thực hiện đầy đủ chức năng của mình.
Một xã hội văn minh không thể chỉ dừng lại ở việc phẫn nộ khi có vụ việc xảy ra rồi nhanh chóng quên đi khi dư luận chuyển sang câu chuyện khác. Sự bảo vệ phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng sự đồng hành lâu dài và bằng những cơ chế đủ hiệu quả để ngăn ngừa những tổn thương tương tự.
Đây không chỉ là câu chuyện của một mình cá nhân H. mà còn là câu chuyện của cộng đồng, trách nhiệm bảo đảm có một môi trường an toàn cho tất cả mọi người đặc biệt là để những người khuyết tật có thể “bước qua ngưỡng cửa” của những rào cản thay vì có thêm lo ngại về những rào cản, nhất là sự an toàn. Đó chính là góp phần hiện thực hóa, đưa chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người khuyết tật vào cuộc sống một cách đầy đủ. Đồng thời, vụ việc cũng như một lời cảnh tỉnh để không có những câu chuyện đau buồn tương tự tiếp tục diễn ra.
Em H. không đơn độc
Điều đáng quý trong ngày 21/10 không chỉ là có thêm những người biết đến câu chuyện của H., mà là những cánh tay đã đưa ra để hỗ trợ em và gia đình. Đó là sự kết nối của báo chí với Blue Dragon Children’s Foundation; là sự quan tâm và sẵn sàng hỗ trợ của Liên hiệp hội về người khuyết tật Việt Nam, Hội Thanh niên khuyết tật Việt Nam, và nhiều tổ chức, cá nhân đang hoạt động và quan tâm đến lĩnh vực đặc thù này. Và trên hết là hy vọng rằng gia đình em sẽ có thêm nguồn lực để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người thân của mình.
Mỗi tổ chức có một vai trò, một khả năng hỗ trợ khác nhau. Không ai có thể thay thế tất cả những người còn lại. Nhưng khi báo chí, các tổ chức xã hội, người khuyết tật, cộng đồng, gia đình và cơ quan chức năng cùng hướng đến việc bảo vệ nạn nhân, sự đồng cảm sẽ có cơ hội chuyển hóa thành sức mạnh thực tế.
H. vẫn cần được chăm sóc. Gia đình em vẫn cần được đồng hành. Và vụ việc vẫn cần được làm rõ trên cơ sở pháp luật.
Đừng để sự yếu thế về thể chất trở thành sự yếu thế trước pháp luật. Không được để những khó khăn trong việc tự bảo vệ hay lên tiếng khiến một người khuyết tật phải chịu thiệt thòi khi quyền lợi của mình bị xâm phạm.
Bởi thước đo của một xã hội nhân văn không nằm ở việc có bao nhiêu người cùng phẫn nộ trước một vụ việc, mà ở chỗ chúng ta đã làm gì để bảo vệ mọi người tránh khỏi bị tổn thương, để sự thật được làm sáng tỏ và để trách nhiệm được thực thi.
Với H., điều cần nhất không phải là những lời thương cảm kéo dài, mà là sức khỏe được chăm sóc, tinh thần được nâng đỡ, quyền lợi được bảo đảm và một tương lai không bị khép lại bởi biến cố hôm nay.
Hãy cùng lên tiếng để bảo vệ em. Hãy đồng hành bằng những hành động thiết thực. Và hãy kiên trì đòi hỏi công lý được thực thi bằng pháp luật.
Nhật Nam – Văn Thảo
