Phụ nữ khiếm thị là nhóm đối tượng chịu nhiều thiệt thòi và rào cản trong học tập, việc làm, đời sống gia đình cũng như tham gia các hoạt động xã hội. Trong nhiều trường hợp, họ phải đối mặt với sự giao thoa của bất bình đẳng giới và khuyết tật, khiến nguy cơ bị tổn thương gia tăng. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu không chỉ hỗ trợ an sinh, mà còn phải tạo điều kiện để phụ nữ khiếm thị được tham gia đầy đủ, bình đẳng và thực chất vào đời sống xã hội.
Nhận thức rõ vấn đề này, trong suốt quá trình hoạt động, Hội Người mù Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác hỗ trợ phụ nữ khiếm thị, coi đây là một nội dung quan trọng trong mục tiêu bảo đảm hòa nhập xã hội và phát triển bền vững.
Tọa đàm tăng cường sự tham gia của phụ nữ khiếm thị vào đời sống xã hội
Theo báo cáo của Hội Người mù Việt Nam, tính đến năm 2025, toàn Hội có 35.850 hội viên nữ trên tổng số 72.697 hội viên, chiếm 49,31%. Trong đó, có 9.940 hội viên nữ trong độ tuổi lao động và 2.804 hội viên nữ là người dân tộc thiểu số. Đây là lực lượng đông đảo, có tiềm năng đóng góp tích cực cho gia đình, cộng đồng và xã hội nếu được tạo điều kiện phù hợp.
Củng cố tổ chức, nâng cao vai trò của phụ nữ khiếm thị
Những năm qua, Ban Công tác Phụ nữ và Trẻ em các cấp Hội từng bước được xây dựng, củng cố và kiện toàn. Công tác quy hoạch, đào tạo và sử dụng cán bộ nữ khiếm thị ngày càng được quan tâm. Hiện nay, có 123 nữ cán bộ giữ cương vị chủ chốt tại các cấp Hội, trong đó có 01 Phó Chủ tịch Trung ương Hội, 20 Chủ tịch, Phó Chủ tịch các tỉnh, thành Hội và 102 ủy viên Ban Chấp hành tỉnh, thành Hội.
Song song với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ được chú trọng. Hơn 400 hội viên nữ đã tham gia các lớp tập huấn về công tác phụ nữ và trẻ em; trên 800 chị em được đào tạo tại Trung tâm Đào tạo cán bộ – Phục hồi chức năng cho người mù thuộc Trung ương Hội. Qua các khóa học, nhiều chị em đã tự tin vận dụng kiến thức vào thực tiễn, triển khai hiệu quả các hoạt động tại địa phương, từng bước khẳng định vai trò của mình trong tổ chức Hội.
Mở rộng cơ hội học tập, việc làm và tự chủ kinh tế
Giáo dục, đào tạo nghề và tạo việc làm được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm giúp phụ nữ khiếm thị tăng cường sự tham gia vào đời sống xã hội. Các cấp Hội đã tạo điều kiện để chị em tham gia học hòa nhập ở các bậc học, tiếp cận các chương trình đào tạo nghề phù hợp và hỗ trợ sinh kế.
Hàng chục nghìn lượt phụ nữ khiếm thị đã được đào tạo các nghề như xoa bóp bấm huyệt, nuôi ong lấy mật, bện chổi, làm tăm… Phần lớn chị em sau học nghề có việc làm ổn định với thu nhập bình quân từ 2,5 đến 3 triệu đồng mỗi tháng; người có tay nghề cao đạt từ 5 đến 6 triệu đồng, thậm chí có trường hợp đạt 7–10 triệu đồng mỗi tháng.
Cùng với đó, hơn 1.000 hội viên nữ được vay vốn với tổng số tiền trên 30 tỷ đồng từ các kênh Trung ương và địa phương; nhiều đơn vị còn hỗ trợ máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất. Một số phụ nữ khiếm thị mạnh dạn mở cơ sở sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm cho người đồng tật; số khác chủ động tiếp cận công nghệ, học tập từ xa, kinh doanh trực tuyến, từng bước khẳng định năng lực và vị thế của mình trong bối cảnh chuyển đổi số.
Chăm lo đời sống, nhà ở và xây dựng gia đình hạnh phúc
Song song với hỗ trợ sinh kế, công tác chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho phụ nữ khiếm thị luôn được quan tâm. Hàng năm, các cấp Hội vận động hàng chục tỷ đồng để thăm hỏi, trợ cấp, tặng quà cho hội viên nữ trong các dịp lễ, Tết, khi ốm đau, hoạn nạn. Trong gần 30 năm qua, hàng triệu lượt phụ nữ khiếm thị đã được nhận quà với tổng trị giá hơn 1.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong giai đoạn 2021–2025, các đơn vị đã vận động xây mới 269 căn nhà và sửa chữa 278 căn nhà cho phụ nữ khiếm thị nghèo, với tổng kinh phí gần 24 tỷ đồng. Chương trình “Mái ấm tình thương” do Trung ương Hội phát động đã lan tỏa tinh thần sẻ chia, góp phần cải thiện điều kiện sống và tạo nền tảng để chị em yên tâm tham gia các hoạt động xã hội.
Hiện nay, có 16.873 hội viên nữ đã lập gia đình, 6.490 chị thực hiện quyền làm mẹ. Phần lớn các gia đình phụ nữ khiếm thị chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, xây dựng cuộc sống gia đình hòa thuận, hạnh phúc, nhiều gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa.
Nâng cao tiếng nói và sự tham gia xã hội
Thông qua các chương trình phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, các bộ, ngành và tổ chức quốc tế, nhiều hoạt động nâng cao năng lực, bảo vệ quyền và thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ khiếm thị đã được triển khai. Các hội nghị, hội thảo, diễn đàn, câu lạc bộ chuyên đề được tổ chức ở Trung ương và địa phương đã tạo không gian để chị em bày tỏ tiếng nói, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao kiến thức và kỹ năng sống.
Không ít phụ nữ khiếm thị đã đạt thành tích trong văn hóa, thể thao, học tập và lao động; được biểu dương, khen thưởng ở nhiều cấp, góp phần lan tỏa hình ảnh người phụ nữ khiếm thị giàu nghị lực, tự tin vươn lên trong xã hội.
Những vấn đề đặt ra và yêu cầu tiếp tục hoàn thiện
Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra một số khó khăn, hạn chế. Ở một số địa phương, hoạt động hỗ trợ phụ nữ khiếm thị còn mang tính lồng ghép, thiếu mô hình chuyên sâu và bền vững; tỷ lệ cán bộ nữ giữ vị trí chủ chốt chưa đồng đều. Cơ hội tiếp cận thông tin, đào tạo của một bộ phận chị em còn hạn chế; đến nay vẫn còn 580 phụ nữ khiếm thị gặp khó khăn về nhà ở trong khi nguồn lực hỗ trợ còn hạn hẹp.
Quang cảnh tọa đàm
Thực tiễn đó cho thấy, để phụ nữ khiếm thị thực sự tham gia một cách bình đẳng, chủ động và hiệu quả vào đời sống xã hội, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách; đổi mới nội dung, phương thức hỗ trợ; tăng cường phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực xã hội, lấy người khuyết tật làm trung tâm và sự tham gia thực chất làm mục tiêu.
Không để ai đứng ngoài tiến trình phát triển
Tăng cường sự tham gia của phụ nữ khiếm thị vào đời sống xã hội không chỉ là nhiệm vụ của riêng tổ chức Hội, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và xã hội. Khi phụ nữ khiếm thị được trao cơ hội, được lắng nghe và được tham gia, họ không chỉ cải thiện cuộc sống của chính mình mà còn đóng góp tích cực cho gia đình, cộng đồng và sự phát triển chung.
Một xã hội bao trùm là xã hội mà ở đó, không ai bị bỏ lại phía sau – và phụ nữ khiếm thị cần được nhìn nhận như những chủ thể bình đẳng trong tiến trình phát triển ấy.
Hải Phong
