Phòng cháy, chữa cháy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà cần sự chủ động từ từng cơ quan, doanh nghiệp, khu dân cư và mỗi gia đình. Tại Ninh Bình, cùng với tăng cường kiểm tra, xử lý nguy cơ mất an toàn, lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, huấn luyện, ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó ngay từ cơ sở.
Nhận diện nguy cơ, chủ động từ cơ sở
Theo báo cáo, 9 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình xảy ra 17 vụ cháy, nổ. Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) huy động 44 lượt xe chữa cháy, 2 lượt xe thang, 1 ca nô chữa cháy cùng 325 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia xử lý.
Công tác cứu nạn, cứu hộ được triển khai với 34 vụ, gồm 17 vụ trong đám cháy và 17 vụ tai nạn, sự cố. Lực lượng chức năng cứu được 21 người bị thương, mắc kẹt; tìm kiếm, bàn giao 8 thi thể nạn nhân cho lực lượng chức năng, đồng thời hướng dẫn hàng chục người thoát nạn, di chuyển an toàn và bảo vệ tài sản trị giá hàng tỷ đồng.
Thượng tá Lê Công Hưng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Ninh Bình
Theo Thượng tá Lê Công Hưng, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Ninh Bình, nguy cơ cháy có thể xuất phát từ hệ thống điện, thiết bị sinh nhiệt, khu vực tập kết hàng hóa, bếp ăn, nhà ở kết hợp kinh doanh, cơ sở sản xuất, kho chứa vật liệu,..
Tại các khu đô thị mới, nhà cao tầng và công trình được quy hoạch, yêu cầu về an toàn PCCC được kiểm soát chặt chẽ hơn. Trong khi đó, tại những khu dân cư, công trình được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, hạ tầng PCCC còn hạn chế với đường giao thông nhỏ, thiếu trụ nước chữa cháy, lối thoát nạn hạn chế. Hệ thống điện cũ phải đáp ứng nhu cầu sử dụng ngày càng lớn cũng tiềm ẩn nguy cơ chập cháy.
Từ thực tế này, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời hướng dẫn các cơ sở khắc phục những tồn tại về PCCC và CNCH. Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH phối hợp với UBND cấp phường, xã và các cơ quan chuyên môn kiểm tra các nhóm cơ sở có nguy cơ cao như cơ sở năng lượng, chung cư, nhà tập thể, cơ sở sản xuất, kinh doanh, kho hàng hóa và cơ sở lưu trú.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng thực hiện 3.441 lượt kiểm tra, xử phạt 213 trường hợp với tổng số tiền hơn 3,6 tỷ đồng. Công an cấp xã kiểm tra 5.773 lượt cơ sở, xử phạt 899 trường hợp với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng.
Cùng với kiểm tra, 4.333 cơ sở thuộc diện quản lý đã được tuyên truyền, vận động, hướng dẫn trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu về PCCC và CNCH. Tại các cơ sở lưu trú trong vùng lõi Quần thể danh thắng Tràng An, lực lượng chức năng tăng cường hướng dẫn, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC.
Lan tỏa kỹ năng, xây dựng phong trào toàn dân PCCC
Phòng ngừa chỉ hiệu quả khi kỹ năng được phổ biến đến từng người dân. Trong 9 tháng đầu năm, lực lượng chức năng tổ chức 648 lớp huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH với 26.763 lượt người tham gia; tổ chức 289 buổi tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành, thu hút khoảng 71.981 lượt người.
Công an cấp xã tham mưu tổ chức 1.825 lớp tuyên truyền với 282.897 lượt người tham gia. Nội dung được truyền tải qua sinh hoạt khu dân cư, tuyên truyền lưu động, hệ thống truyền thanh, mạng xã hội, tin nhắn SMS và mã QR.
Buổi tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành công tác PCCC do Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH- Công an tỉnh Ninh Bình tổ chức tại Trường Tiểu học Trần Nhân Tông, phường Đông A, tỉnh Ninh Bình, chiều 2/10/2026.
Phong trào toàn dân tham gia PCCC tiếp tục được củng cố. Trong 9 tháng, Ninh Bình xây dựng mới 3 mô hình “Khu dân cư an toàn PCCC”, 4 mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC”; trang bị 80 máy bơm chữa cháy và hướng dẫn 199 nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh trang bị thiết bị cảnh báo cháy sớm. Có 209 Tổ liên gia được hướng dẫn thực tập phương án chữa cháy và CNCH, trong đó 111 tổ tổ chức thực tập.
Cùng với tuyên truyền chung, kỹ năng thoát nạn được chú trọng theo từng nhóm đối tượng, nhất là người khuyết tật, người cao tuổi và bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện. Theo Thượng tá Lê Công Hưng, với những người hạn chế khả năng di chuyển, phương án cứu nạn cần được tính toán phù hợp với khả năng vận động và điều kiện thực tế tại từng cơ sở.
Việc hướng dẫn kỹ năng thoát nạn cho người khuyết tật được triển khai thông qua các hình thức tuyên truyền phù hợp, trong đó có phối hợp với Hội Người khuyết tật. Tại các công trình công cộng, thang máy chữa cháy với nguồn điện ưu tiên và khả năng chống khói được sử dụng để hỗ trợ lực lượng PCCC tiếp cận, cứu nạn trong những tình huống đặc biệt. Người có khả năng tự di chuyển được khuyến cáo ưu tiên cầu thang bộ; trường hợp không thể tự di chuyển cần nhanh chóng đến khu vực an toàn và chờ lực lượng chức năng hỗ trợ.
Tại bệnh viện, yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC càng được chú trọng bởi nhiều bệnh nhân hạn chế khả năng tự di chuyển. Theo bác sĩ Trần Song Đỉnh, Phó Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình, cán bộ, nhân viên của khoa đều được tập huấn về PCCC và kỹ năng xử lý khi xảy ra cháy, nổ.
Khi phát hiện sự cố, khoa sẽ phát tín hiệu báo động để nhân viên và bệnh nhân chủ động sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm. Với bệnh nhân nặng, nhân viên y tế phối hợp với người nhà hỗ trợ di chuyển theo các lối thoát hiểm an toàn, ưu tiên cầu thang bộ.
Bác sĩ Trần Song Đỉnh, Phó Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình
Ứng dụng công nghệ, đưa kỹ năng PCCC đến gần người dân
Cùng với công tác tuyên truyền trực tiếp, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an tỉnh Ninh Bình từng bước ứng dụng công nghệ số trong cải cách thủ tục hành chính, phổ biến kiến thức phòng cháy, chữa cháy. Đơn vị đã xây dựng phần mềm Chatbox AI, tích hợp ngân hàng câu hỏi và các tình huống được tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế của cán bộ, chiến sĩ, giúp người dân dễ dàng tìm hiểu, tra cứu kiến thức PCCC, giải đáp những vấn đề quan tâm và chủ động hơn trong phòng ngừa, ứng phó với các tình huống cháy, nổ có thể xảy ra. Thượng tá Lê Công Hưng cho biết.
Buổi thực hành công tác phòng cháy, chữa cháy tại Trường Tiểu học Trần Nhân Tông, phường Đông A, tỉnh Ninh Bình.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng triển khai tuyên truyền PCCC trên màn hình tại các không gian công cộng, trung tâm thương mại, siêu thị, tòa nhà cao tầng, thang máy,.. Nội dung về phòng cháy, thoát nạn và xử lý sự cố được lồng ghép thường xuyên, giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận và ghi nhớ các kỹ năng cần thiết.
Theo Thượng tá Lê Công Hưng, việc đưa kiến thức PCCC đến người dân thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng giúp nâng cao ý thức phòng ngừa và khả năng xử lý khi xảy ra sự cố.
Song song với công tác phòng ngừa, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH duy trì thường trực, sẵn sàng tiếp nhận, xử lý tin báo cháy và yêu cầu cứu nạn, cứu hộ. Các phương án chữa cháy, CNCH tại cơ sở và khu dân cư được rà soát, bổ sung, tổ chức thực tập, điều kiện giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy được kiểm tra để nâng cao khả năng ứng phó khi xảy ra sự cố.
Phòng cháy bắt đầu từ những việc rất cụ thể, việc kiểm tra hệ thống điện, giữ thông thoáng lối thoát nạn, trang bị phương tiện và thực hành kỹ năng xử lý tình huống. Khi mỗi gia đình, cơ quan, doanh nghiệp chủ động từ những việc nhỏ nhất, nguy cơ được nhận diện sớm hơn, khả năng ứng phó cũng được nâng lên, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản và giữ bình yên cho người dân.
Song Hồng
