Chiêu trò phản cảm để “câu view” của nhóm đối tượng vừa bị công an Phủ Lý bắt hôm 11/8
Với lợi thế công nghệ và lượng người dùng khổng lồ, thời gian qua, các nền tảng xuyên biên giới như Google, YouTube, Facebook, TikTok… đã chiếm ưu thế vượt trội trong hoạt động quảng cáo so với phương thức truyền thống. Tuy nhiên, song hành với sự phát triển là tình trạng quảng cáo tràn lan vi phạm, gây khó khăn cho công tác quản lý và tạo nhiều bức xúc cho người tiêu dùng.
Theo số liệu Tổng cục Thuế năm 2023, các nền tảng số xuyên biên giới đã đăng ký và nộp khoảng 8.000 tỉ đồng thuế, trong đó có doanh nghiệp nộp tương ứng 10% doanh thu, nhưng cũng có doanh nghiệp chỉ khoảng 5%. Trong khi đó, doanh thu quảng cáo số tại Việt Nam ước đạt khoảng 4 tỉ USD, với gần 70% chảy vào các tập đoàn nước ngoài. Điều này cho thấy Việt Nam đang là thị trường đầy tiềm năng cho các “ông lớn” công nghệ, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức lớn trong quản lý và bảo vệ người tiêu dùng.
Số liệu của Statista cho thấy, tổng doanh thu quảng cáo tại Việt Nam năm 2023 đạt gần 2,3 tỉ USD, trong đó quảng cáo trực tuyến chiếm khoảng 1,21 tỉ USD – trở thành phân khúc lớn nhất. Dự báo của Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam cho thấy năm 2024, doanh thu quảng cáo trực tuyến có thể tăng vọt lên mức 3 – 4 tỉ USD. Tuy nhiên, khoảng 70% thị phần lại nằm trong tay các nền tảng xuyên biên giới như Meta, Google, TikTok, trong khi số thuế nộp ngân sách Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn.
Đáng lo ngại hơn, cùng với sự bùng nổ doanh thu, quảng cáo xuyên biên giới cũng kéo theo nhiều hệ lụy: quảng cáo sai sự thật, sản phẩm kém chất lượng, nội dung vi phạm pháp luật (cờ bạc, cá độ, tín dụng đen trá hình…). Những vấn đề này không chỉ gây bức xúc trong dư luận mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về siết chặt quản lý, tăng cường kỷ cương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Thực tiễn phát triển nhanh chóng của quảng cáo trực tuyến cho thấy, môi trường mạng ngày càng phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro về quảng cáo sai sự thật, sản phẩm kém chất lượng và vi phạm pháp luật. Sau 10 năm thi hành, Luật Quảng cáo 2012 đã bộc lộ những hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt là đối với hoạt động quảng cáo xuyên biên giới.
Dự thảo Luật Quảng cáo (sửa đổi), dự kiến có hiệu lực từ năm 2026, được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trên, đồng thời tạo khung pháp lý toàn diện và chặt chẽ hơn cho lĩnh vực quảng cáo trong kỷ nguyên số.
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử Ảnh: KT
Tại Hội nghị phổ biến các điểm mới của Luật, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử Nguyễn Thị Thanh Huyền nhấn mạnh: Luật sửa đổi đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với quảng cáo trên môi trường mạng, bao gồm báo điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng trực tuyến và các nền tảng số kết nối internet. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng tính toàn diện, bao quát, đưa ngành quảng cáo Việt Nam bước sang giai đoạn chuyên nghiệp, bài bản và tiệm cận chuẩn mực quốc tế, đồng thời vẫn gìn giữ bản sắc riêng để nâng cao sức cạnh tranh.
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật cũng đưa ra nhiều quy định cụ thể: từ thời gian chờ tắt, tính năng và biểu tượng để tắt quảng cáo, đến trách nhiệm minh bạch của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ quảng cáo trực tuyến. Đặc biệt, Luật và Nghị định mới sẽ quy định rõ quy trình ngăn chặn, gỡ bỏ quảng cáo vi phạm, trong đó các nội dung vi phạm phải được xử lý chậm nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi có yêu cầu, riêng quảng cáo xâm phạm an ninh quốc gia sẽ phải gỡ bỏ ngay trong khoảng thời gian này.
Có thể thấy, với những điều chỉnh quan trọng, Luật Quảng cáo (sửa đổi) 2026 sẽ trở thành công cụ pháp lý then chốt để siết chặt kỷ cương trong quảng cáo trực tuyến, góp phần “thanh lọc” không gian mạng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tăng cường quản lý nhà nước trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Song Hồng
