(DHVO). Nhà thờ chính toà Bùi Chu nằm trên địa phận xã Xuân Ngọc, Huyện Xuân Trường, Tỉnh Nam Định, được xây dựng và khánh thành vào năm 1885, thời Đức cha Wenceslao Oñate Thuận (1884-1897). Với chiều dài 78m, chiều rộng 22m, chiều cao 15m và 2 tháp chuông cao 30m. Trên gian cung thánh là nơi an nghỉ của 7 vị giám mục đã từng coi sóc giáo phận Bùi Chu (Đức cha Wenceslao Oñate Thuận, Đức cha Pedro Muñagorri Trung, Đức cha Đa Minh Hồ Ngọc Cẩn, Đức cha Giuse Phạm Năng Tĩnh, Đức cha Đa Minh Lê Hữu Cung, Đức cha Giuse Vũ Duy Nhất và Đức cha Giuse Hoàng Văn Tiệm). Cho đến nay, nhà thờ vẫn còn giữ được những nét cổ kính ban đầu, xứng đáng là nhà thờ mẹ của các nhà thờ trong giáo phận. Giáo dân Bùi Chu đã chuyển đồ trang trí nội thất khỏi nhà thờ chính toà, để chuẩn bị hạ giải công trình 135 tuổi này.
Khung cảnh bên trong ngôi thánh đường trước khi hạ giải.
Trong quần thể của giáo phận Bùi Chu có cô nhi viện thánh An bên tòa thánh đường cổ kính – nơi nuôi dưỡng những đứa trẻ mồ côi, khuyết tật, những đứa trẻ bị bỏ rơi… Những du khách đến thăm quan, được thưởng lãm khung cảnh tuyệt đẹp của nhà thờ, những nét hoa văn cổ lâu đời được tạo dựng bởi những nghệ nhân từ hơn trăm năm tuổi như hút hồn người xem.
Trải qua năm tháng chiến tranh sau khi hòa bình lập lại, toà giám mục Bùi Chu được xây dựng lại từ thời Đức Cha Wenceslao Oñate Thuận (1883-1897) cùng lúc với nhà thờ chính toà, trường lý đoán và nhà thiên thần (cô nhi viện), trải qua hai lần trùng tu vào năm 1974 và 2000. Hiện nhiều chỗ bên trong nhà thờ đã xuống cấp. Ở bên ngoài, mỗi khi trời mưa, một bên nhà thờ lại bị ngập nước. Nhiều giáo dân địa phương cho biết, mỗi khi đến nhà thờ cầu nguyện, hành lễ, họ thường lo lắng bởi vật liệu có thể rơi xuống, gây nguy hiểm cho mọi người. Là giáo xứ có diện tích nhỏ (khoảng 1.350 km²) nhưng giáo xứ Bùi Chu có tới hơn 412.000 giáo dân.
Vẻ đẹp cổ kính, chiếc chén thánh có từ rất lâu và lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử.
Trước đây nhà thờ Bùi Chu dự kiến hạ giải vào 13/5/2019, theo nội dung Giấy phép xây dựng số 128, ngày 29/12/2016 của Sở Xây dựng Nam Định, Tòa Giám mục Bùi Chu được phép xây dựng nhà thờ Bùi Chu theo hồ sơ thiết kế được tư vấn bởi Công ty Cổ phần kiến trúc xây dựng Archipage Việt Nam, lập năm 2016. Nhưng được hoãn lại sau khi “lắng nghe ý kiến các linh mục hữu trách và những người thành tâm”. Sáng 10/5/2019, linh mục Giuse Nguyễn Đức Giang, tổng đại diện, trưởng ban xây dựng nhà thờ chính tòa Bùi Chu ký thông báo hoãn việc hạ giải nhà thờ chính tòa và ngày 03/02 vừa qua đã được tiến hành hạ giải.
Gian thánh đường đã được phá dỡ, bàn ghế cũng đã được chuyển đi để phục vụ cho việc xây dựng.
Người dân đặc biệt là giáo dân tỏ tiếc nuối khi phải hạ giải “ngôi thánh đường đã chứng kiến biết bao thăng trầm của giáo phận”, nhưng theo đại diện của giáo phận Bùi Chu thì việc hạ giải là cần thiết, bởi công trình đang xuống cấp ngày càng nghiêm trọng, nguy hiểm đến tính mạng con người, nhất là vào mùa mưa.
Bài và ảnh: Trần Hồng
